Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2009

Η κρίση είναι του καπιταλισμού

ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ[1]
________________________________________________________


1. Η κρίση ως έννοια

Η ιστορία διδάσκει πως η κρίση στη φύση, στη ζωή και στην κοινωνία είναι μια κατάσταση οξείας ανισορροπίας, με την έννοια της προϊούσας διαταραγμένης ισορροπίας, που σηματοδοτεί το τέλος μιάς συνθήκης ισορροπίας και την απαρχή μιάς άλλης νέας συνθήκης, η οποία περιέχει καινούργια δυναμικά στοιχεία που διαμορφώνουν τους όρους και κατά συνέπεια προσδιορίζουν το πρόσημο της νέας συνθήκης συμβατικής ισορροπίας.


Με αυτή την έννοια μπορούμε να διακρίνουμε τις κρίσεις σε κρίσεις ακμής που οδηγούν , σε μια ανώτερη ποιότητα, δηλαδή στην πρόοδο και σε κρίσεις παρακμής, κρίσεις εκφυλισμού, κρίσεις θανάτου, που συνειδητά εμποδίζουν την πρόοδο για να διατηρήσουν με τη βία την υφιστάμενη κατάσταση, ακόμα κι' αν χρειαστεί να βάλουν «τέλος στην ιστορία».


Κάθε πρόοδος, όπως και κάθε πισωγύρισμα της ανθρωπότητας συνοδεύτηκε από μια μεγάλη κρίση, κρίση οικονομική, κρίση κοινωνική, κρίση θεσμών, κρίση αξιών, κρίση ακμής ή κρίση παρακμής, ανάλογα με το αποτέλεσμα και το πρόσημο της νέας ισορροπίας, το οποίο διαμορφώθηκε στο πεδίο της σύγκρουσης των θετικών και των αρνητικών κοινωνικών φορτίων, των προοδευτικών και των αντιδραστικών δυνάμεων.

2. Για το συστημικό χαρακτήρα της σημερινής «χρηματοπιστωτικής» κρίσης

Η οικονομία, ως διαδικασία παραγωγής αξιών χρήσης, ή ως διαδικασία παραγωγής ανταλλακτικών αξιών και κοινωνικού πλούτου και κύρια ως διαδικασία κατανομής αυτού του πλούτου, αποτέλεσε, στην ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας, το κατεξοχήν πεδίο σύγκρουσης των κοινωνικών δυνάμεων, μεταξύ των παραγωγών από τη μια μεριά και των διαχειριστών-σφετεριστών του πλούτου από την άλλη, για τη δικαιότερη κατανομή του οι πρώτοι και για την ακόμα πιο άδικη κατανομή του οι δεύτεροι.

Ανάλογα με τη συγκυρία που κάθε φορά διαμορφώνει η αναρχία της κοινωνικά ανεξέλεγκτης οικονομικής παραγωγής, σε συνθήκες καπιταλισμού, οι κρίσεις, που η μια διαδέχεται την άλλη, αποκτούν ειδικά χαρακτηριστικά και εμφανίζονται ως κρίση υπερπαραγωγής, κρίση πληθωρισμού, κρίση στασιμότητας, κρίση στασιμοπληθωρισμού, κρίση ενεργειακή, κρίση διατροφική, κρίση ρευστότητας, κρίση πιστωτική, κρίση χρηματοπιστωτική και …δεν συμμαζεύεται.


Αυτή η πραγματικότητα δεν επιτρέπει να κατανοήσουμε και πολύ περισσότερο να προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε την εκάστοτε κρίση σαν ένα ανεξάρτητο γεγονός που έρχεται τυχαία και από το πουθενά. Αντίθετα η κάθε κρίση αποτελεί καρπό της σειράς των προηγούμενων κρίσεων και ταυτόχρονα το σπόρο των επόμενων κρίσεων. Σε τελική ανάλυση η εκάστοτε επιμέρους κρίση, κι' εδώ μιλάμε για τις οικονομικές κρίσεις, δεν είναι παρά έκφραση της χαοτικής φύσης, του ανορθολογισμού, δηλαδή της παθογένειας του καπιταλιστικού συστήματος και συνεπώς στην ουσία της είναι μια συστημική κρίση[2].


Η σημερινή, η λεγόμενη χρηματοπιστωτική κρίση, αποτελεί, ως λειτουργική ανωμαλία που προκαλείται από την χαοτική φύση του καπιταλισμού, τυπική έκφραση της συνολικής κρίσης του νεοφιλελεύθερα παγκοσμιοποιημένου καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Η φιλολογία που αναπτύσσεται γύρω από τη φύση της συγκεκριμένης κρίσης είναι συγκεχυμένη. Από τη μια μεριά βρίσκονται οι απόψεις εκείνες που τη θεωρούν σύμπτωμα ανεξάρτητο από τη φύση του καπιταλισμού, τη θεωρούν ειδική λειτουργική ανωμαλία του «χρηματοπιστωτικού συστήματος» και όχι δομική ανωμαλία του καπιταλισμού, η οποία υποτίθεται ότι σχετίζεται με τις κακές προβλέψεις, με την κακή διαχείριση ή, με την απληστία των golden boys και των μεγαλοεπιχειρηματιών. Αυτή η άποψη πλάθεται και αναπαράγεται από την αστική διανόηση στα πλαίσια του επαγγελματικού της ρόλου στην υπηρεσία του υποτίθεται «αιώνιου καπιταλισμού». Έτσι αθωώνεται το σύστημα με την υπόσχεση πως θα γίνει καλύτερο, μέχρι να διαπράξει το επόμενο , συνήθως, φρικτότερο έγκλημά του σε βάρος της κοινωνίας, της φύσης, της ανθρωπότητας και του πολιτισμού.


Η άλλη αντίληψη αντιμετωπίζει τις κρίσεις σαν μια φυσική εκφυλιστική διαδικασία του καπιταλισμού , η οποία αργά ή γρήγορα θα τον οδηγήσει στην κατάρρευση. Η πραγματικότητα βέβαια είναι ότι οι κρίσεις του καπιταλισμού κατά τον 20ο αιώνα, όπως και η τρέχουσα κρίση ήταν και είναι κρίσεις παρακμής με την έννοια πως εκφράζουν την ανικανότητα του καπιταλισμού να οδηγήσει την εξέλιξη της ανθρωπότητας σε διευρυμένη-οικουμενική ευημερία, δικαιοσύνη και ελευθερία, όπως άλλωστε υποσχέθηκε, όταν οι Λαοί πάλευαν να απαλλαγούν από το σκοταδιστικό μεσαίωνα και τη βάρβαρη φεουδαρχία.



Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η παρακμή του καπιταλισμού οδηγεί αυτόματα και στην κατάρρευσή του. Αντίθετα ο καπιταλισμός της παρακμής γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνος και πιο επιθετικός απέναντι στη Φύση, απέναντι στην Εργασία, τη Γνώση, τον Πολιτισμό, απέναντι στην Ανθρωπότητα και στην ίδια τη ζωή, με αποτέλεσμα να οργανώνει τις καταστροφικές κρίσεις του με τρόπο ώστε να γεφυρώνει βίαια τις εσωτερικές του αντιφάσεις-αντιθέσεις με τη στρατηγική της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, προϋπόθεση απαραίτητη για να εξουδετερώνει τη δυσαρέσκεια των εργαζόμενων και να ακυρώνει κάθε προοπτική κοινωνικής ανατροπής του.


Έτσι η νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, ως τακτική του αμερικανισμού, δηλαδή του πολύ μεγάλου κεφαλαίου, του ηγεμονικού κεφαλαίου, καλείται να υπηρετήσει το βασικό στρατηγικό στόχο του που είναι η εσωτερική αναδιάρθρωσή του στην κατεύθυνση της ακόμα μεγαλύτερης συσσώρευσης και της ακόμα μεγαλύτερης συγκεντροποίησης του πλούτου, πράγμα που αναπόφευκτα σημαίνει ακόμα μεγαλύτερη συγκεντροποίηση της εξουσίας του πάνω στην ανθρωπότητα.

Βέβαια η εντατικοποίηση της διαδικασίας της καπιταλιστικής συγκεντροποίησης σήμαινε πάντα και συνεχίζει να σημαίνει χρεοκοπία, εξαγορά ή συγχώνευση εκατοντάδων χιλιάδων επιχειρήσεων και κατά συνέπεια σημαίνει την προλεταριοποίηση, δηλαδή το θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων καπιταλιστών, ως καπιταλιστών, σύμφωνα με τη βασική αρχή του καπιταλιστικού ανταγωνισμού «ο θάνατός σου, η ζωή μου».


Στην πραγματικότητα στα πλαίσια αυτής της «χρηματοπιστωτικής κρίσης» συντελείται μία βίαιη περιθωριοποίηση, ένας βίαιος θάνατος εκατομμυρίων μικρών, μεσαίων ακόμα και μεγάλων καπιταλιστικών επιχειρήσεων και μια βίαιη αναδιάταξη των σχέσεων όλων των εργαζόμενων του πλανήτη και εκατοντάδων Λαών και κρατών ως προς τη συμμετοχή τους στην κατανομή του παγκόσμιου πλούτου και κατά συνέπεια στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας[3], πράγμα που φασιστικοποιεί την παγκόσμια οικονομία.


Συνέπεια αυτού του ενδοταξικού εμφύλιου πολέμου μεταξύ των μεμονωμένων μικρών και μεγάλων καπιταλιστών, αλλά και κύρια μεταξύ των καπιταλιστικών χωρών που διεκδικούν την παγκόσμια ηγεμονία, όπως οι Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ρωσία και η Κίνα, είναι η συγκέντρωση του ελέγχου της αγοράς, δηλαδή του πλούτου σε όλο και λιγότερα χέρια με άμεσο αποτέλεσμα την ακόμα μεγαλύτερη αποξένωση της κοινωνίας-ανθρωπότητας από τον πλούτο της, πράγμα που αποτυπώνεται στην καθημερινή διεύρυνση της παγκόσμιας εξαθλίωσης, αλλά και, στη μετατόπιση του κέντρου βάρους της οικονομικής δραστηριότητας από τους τομείς παραγωγής αγαθών για κοινωνική ευημερία στους τομείς της εξουσίας, της ασφάλειας και του πολέμου, για λογαριασμό της παγκόσμιας ηγεμονίας.


Σημαίνει ακόμα πως δεκάδες χώρες θα χρεοκοπήσουν, ή θα αναγκαστούν για να αποφύγουν τη χρεοκοπία να καταφύγουν στην αναζήτηση προστασίας και στο δανεισμό από τους ισχυρούς και να τεθούν υπό τον έλεγχο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, πράγμα που αναγκαστικά οδηγεί στην εκχώρηση και στην απώλεια της εθνικής ανεξαρτησίας τους.


Σημαίνει επίσης ότι πρόκειται για ένα σκληρό οικονομικό πόλεμο που σκοπό έχει την κατάκτηση, τη διατήρηση, ή και την επανάκτηση σφαιρών επιρροής, μια διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στην αναδιάταξη του συσχετισμού δύναμης μεταξύ των διεκδικητών της παγκόσμιας ηγεμονίας.


Τέλος, αυτή η νέα βίαιη συγκεντροποίηση του παγκόσμιου πλούτου, που δεν είναι τόσο αποτέλεσμα κακών οικονομικών μέτρων, αλλά αποτέλεσμα στρατηγικής επιλογής του Κεφάλαιου, σημαίνει παραπέρα διεύρυνση της φτώχειας και της εξαθλίωσης των εργαζόμενων, υποχώρηση μέχρι εξαφάνισης του κράτους πρόνοιας, σημαίνει την πλήρη απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, την ελαχιστοποίηση της αμοιβής της εργασίας, τη διόγκωση της ανεργίας, τον παραπέρα περιορισμό των ελευθεριών και φυσικά σημαίνει περαιτέρω συρρίκνωση της ήδη χλωμής αντιπροσωπευτικής αστικής Δημοκρατίας με προοπτική ένα απόλυτο παγκοσμιοποιημένο φασισμό, την απόλυτη βαρβαρότητα.


Σε τελική ανάλυση και ανεξάρτητα από τα χαρακτηριστικά της εκάστοτε, και επί του προκειμένου της τρέχουσας κρίσης, η ουσία αποκαλύπτεται από τον τρόπο με τον οποίο αυτή αποτυπώνεται ως σχέση του παγκόσμιου πληθυσμού προς τον παγκόσμιο πλούτο. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Έκθεσης του OHE για την Ανάπτυξη:

το 1% των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη διαθέτει αθροιστικά μεγαλύτερο εισόδημα από το φτωχότερο 57% του παγκόσμιου πληθυσμού, ή στο 80% του παγκόσμιου πληθυσμού, (δηλαδή περίπου πέντε δισεκατομμύρια άνθρωποι), αντιστοιχεί το 16% του παγκόσμιου πλούτου, με αποτέλεσμα:
Κάθε 3 δευτερόλεπτα σε κάποιο σημείο του πλανήτη, πεθαίνει ένα παιδί, εξαιτίας της φτώχειας, (κάτι που σημαίνει 1.200 παιδιά κάθε μια ώρα ή 28 800 παιδιά την ημέρα)![4]
Αυτή η εικόνα δείχνει πως η αιτία της κρίσης, της όποιας οικονομικής κρίσης, ριζώνει στην ίδια τη αρπακτική, την απάνθρωπη και καταστροφική φύση του καπιταλιστικού συστήματος, η οποία και επιβάλλει μια χαοτική, σπάταλη και πολεμογόνα παραγωγή, που, αναγκαστικά συνοδεύεται από τη βίαιη ανισοκατανομή του πλούτου, με τρόπο τέτοιο που από τη μια μεριά υπερσυγκεντρώνεται σε λίγα χέρια τεράστιος πλούτος και εξουσία και από την άλλη να επιβάλλεται η απόλυτη φτώχεια και η εξαθλίωση σχεδόν σ' ολόκληρη την ανθρωπότητα.



3. Κατάρρευση ή ανατροπή;

Από όσα προηγήθηκαν θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στα παρακάτω συμπεράσματα:

1. Είναι προφανές πως ο μανιακός καπιταλισμός[5] αποτρελάθηκε και προσπαθεί να κρατηθεί στη ζωή με φάρμακο τις όλο και συχνότερες, όλο και μεγαλύτερες καταστροφικές κρίσεις, πράγμα που σημαίνει πως σε ένα σύστημα που γεννάει και θρέφεται από τις κρίσεις του, που καταστρέφει τη Φύση, εξαθλιώνει την ανθρωπότητα και απειλεί την ίδια τη ζωή, το ζητούμενο πιά για τη ριζική αντιμετώπιση των κρίσεων δεν μπορεί να είναι κάποια νεοφιλελεύθερη οικονομική πολιτική, ή κάποιο μείγμα νεοκλασοκοκεϋνσιανών οικονομικών πολιτικών, αλλά η ανατροπή του ίδιου του συστήματος. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως σε βραχυχρόνιο ορίζοντα δεν επιλέγουμε εκείνες τις πολιτικές που βελτιώνουν την καθημερινότητά μας και επιτρέπουν την αναζήτηση και την ανάπτυξη των αγώνων για την στρατηγική υπέρβαση του καπιταλισμού.

2. Όσο και στο βαθμό που η ανθρωπότητα ΔΕΝ είναι αποφασισμένη να οργανώσει τη ζωή της και το μέλλον της με διαφορετικό τρόπο, τόσο ο καπιταλισμός θα κυριαρχεί, θα καταστρέφει, θα εξαθλιώνει και θα ανανεώνει την κυριαρχία του μέσα από ελεγχόμενες ή μη ελεγχόμενες κρίσεις δομικής και λειτουργικής αναδιάρθρωσης και ανασυγκρότησής του.

3. Βέβαια στο να μην ξέρει, να μην θέλει και να μην μπορεί η ανθρωπότητα να ανατρέψει τον καπιταλισμό για να οργανώσει τη ζωή και το μέλλον της με διαφορετικό τρόπο, συμβάλλει και η θεωρία «σοβαρών» και πολυβραβευμένων, ακόμα και με NOBEL, οικονομολόγων και πολλών οικονομολογούντων[6], που την παπαγαλίζουν όλου του κόσμου οι πολιτικάντηδες, περί κρίσης στη σφαίρα της «μη-πραγματικής οικονομίας», η οποία, όπως προβλέπουν, δεν θα αγγίξει την «πραγματική οικονομία», αλλά κι αν την αγγίξει θα ξεπεραστεί αργά ή γρήγορα, ως ελαφρά ύφεση, οπότε θα ξανάρθουν πάλι καλές καπιταλιστικές μέρες και για να συμβεί αυτό θα πρέπει η ανθρωπότητα να δεχθεί τα σχέδια Πόλσον, Μπράουν,…, ακόμα και του Καραμανλή, για να «ταΐσουν» με τρισεκατομμύρια φόρους τις αχόρταγες τράπεζες.

4. Και βέβαια όλοι αυτοί οι «θεωρητικοί» δεν έχουν αντιληφθεί πως το 100% των χωρών του Τρίτου Κόσμου, δηλαδή περίπου το 90% των χωρών του πλανήτη και το 95% του παγκόσμιου πληθυσμού λειτουργούν και ζουν μόνιμα σε καθεστώς ύφεσης, γιατί ο ύστερος μητροπολιτικός-ηγεμονικός καπιταλισμός δεν μπορεί πιά να λειτουργήσει ομαλά σε συνθήκες, οι οποίες αμφισβητούν τις δομές της ανισόμερης ανάπτυξης, της άνισης ανταλλαγής και της ανισοκατανομής του πλούτου, δομές που διευκολύνουν τη λεηλασία του πλανήτη από το ηγεμονικό κεφάλαιο.

5. Πρόκειται φυσικά για απολογητικές θεωρίες όπου το τραγικό ταυτίζεται με το γελοίο, κι' αυτό γιατί δεν υπάρχουν δυό οικονομίες, η μη-πραγματική και η πραγματική οικονομία, αλλά μόνο μία. Υπάρχει μόνο μια οικονομία, η χαοτική-ανορθολογική-σπάταλη-αντικοινωνική καπιταλιστική οικονομία της ανισότητας και συνεπώς της ανελευθερίας, του πλούτου και συνεπώς της φτώχειας και της δυστυχίας, των κρίσεων και συνεπώς των πολέμων, της παρακμής και συνεπώς της βαρβαρότητας.



6. Το τραγικό είναι πως κάποιοι «θεωρητικοί», αλλά και κάποια «αριστερά» κόμματα τριτοτεταρτοδιεθνιστικής κοπής, ξεχασμένα από την ίδια την ιστορία τους, που θεωρούν πως οι κρίσεις του καπιταλισμού, που οδηγούν όλο και περισσότερους ανθρώπους στην εξαθλίωση, ουσιαστικά οδηγούν τους εργαζόμενους στη σοσιαλιστική επανάσταση, παρά την αντίθετη ιστορική εμπειρία, σύμφωνα με την οποία η εξαθλίωση των εργαζόμενων δεν οδηγεί αριστερά στη σοσιαλιστική επανάσταση, αλλά δεξιά σε κάποιου είδους κρατισμό, σε κάποιο φασισμό, σε κάποια εξαθλιωμένη εθνικοσοσιαλιστική αντεπανάσταση.

7. Το ίδιο τραγική είναι και η αντίληψη των σοσιαλδημοκρατών, παλιών, εκσυγχρονιστών και «νέων», που θριαμβολογούν γιατί νομίζουν πως η κρίση του νεοφιλελευθερισμού τους καλεί να κυβερνήσουν ή να ξανακυβερνήσουν και να εφαρμόσουν τις συνταγές του J.M.Keynes για τη, για μια ακόμα φορά, σωτηρία του καπιταλισμού.

8. Γι' αυτό εκτιμούμε πως η ανθρωπότητα,
α. δεν φτάνει να αρνείται τις απόψεις των «ουδέτερων» θεωρητικών των κρίσεων του καπιταλισμού που αδυνατούν ή αρνούνται να συνδέσουν τις καταστροφικές κρίσεις με την ίδια τη χαοτική φύση του καπιταλισμού,
β. δεν φτάνει να αρνείται τις απόψεις των νεοφιλελεύθερων που θεοποιούν το κέρδος και δαιμονοποιούν τον άνθρωπο, στην υποτιθέμενη ελαττωματική φύση του οποίου φορτώνουν όλες τις συμφορές της ανθρωπότητας, απαλλάσσοντας έτσι το καπιταλιστικό σύστημα από τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας,
γ. δεν φτάνει να αρνείται τις απόψεις των δογματικών που αρνούνται την ιστορική πραγματικότητα, η οποία απόσυρε το πρότυπό τους, δεν κατανοούν τη σύγχρονη πραγματικότητα και συνεπώς αγνοούν το χαρακτήρα της σύγχρονης επανάστασης, σπέρνουν σύγχυση στην κοινωνία και σε τελική ανάλυση λειτουργούν, κάποιες φορές μάλιστα συνειδητά, ως δεκανίκι του κεφάλαιου.

9. Η ανθρωπότητα πρέπει να αποφασίσει να αρνηθεί συνολικά και να ανατρέψει ριζικά τον καπιταλισμό των κρίσεων και της παρακμής, σε κάθε πιθανή και απίθανη εκδοχή του, για να μην μπορεί καμιά ψευδεπίγραφη «κομμουνιστική», ή «σοσιαλιστική» πρωτοπορία, να πουλάει τον κρατικό καπιταλισμό και τον εθνικιστικό ηγεμονισμό της για σοσιαλισμό κι' όταν η κοινωνία απαιτεί περισσότερο σοσιαλισμό αυτή να αυτομολάει στον καπιταλισμό της «ελεύθερης αγοράς», όπως έγινε με την ΕΣΣΔ, την Κίνα και τους λοιπούς συγγενείς και στη συνέχεια να μοιρολογούν τάχα, για το «θάνατο του σοσιαλισμού», ενώ γνωρίζουν πολύ καλά πως το μόνο που πέθανε είναι «ο εμποράκος του σοσιαλισμού».


10.
Αυτό σημαίνει πως η ανθρωπότητα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι ο καπιταλισμός δεν καταρρέει, αλλά ανατρέπεται και γι' αυτό δεν πρέπει να μετράει τις πληγές της με τις καταστροφικές καπιταλιστικές κρίσεις, με την ελπίδα πως κάποτε θα καταρρεύσει από μόνος του ο καπιταλισμός, γιατί το πιθανότερο είναι να καταρρεύσει η ανθρωπότητα και η ζωή πριν, ή στην καλύτερη περίπτωση (καλύτερη για ποιόν αλήθεια;) μαζί με τον καπιταλισμό.

11. Σημαίνει τέλος, πως η ανθρωπότητα γνωρίζει ότι η ανατροπή του πανούργου καπιταλισμού δεν είναι εύκολη και δεν θα είναι μια ανώδυνη υπόθεση και γι' αυτό ακριβώς η ανατροπή του καπιταλισμού προϋποθέτει την αφύπνιση και τη συνειδητή δράση όλων των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού σε τοπικό, σε εθνικό, σε περιφερειακό και σε οικουμενικό επίπεδο, σημαίνει δηλαδή ένα Νέο Διαφωτισμό, που θα σφυρηλατήσει το όραμα και θα δέσει την επιστημονικά έγκυρη και κοινωνικά χρήσιμη γνώση για το άνοιγμα του δρόμου για ένα Νέο Οικουμενικό Ουμανιστικό Πολιτισμό[7].



12. Η ανθρωπότητα γνωρίζει πολύ καλά πως από όλα τα προκαπιταλιστικά συστήματα δεν απαλλάχτηκε επειδή αυτά κατάρρευσαν, αλλά επειδή η ίδια με τους αγώνες της τα ανάτρεψε. Με τον καπιταλισμό η ανθρωπότητα έχει εμπειρίες 3-4 αιώνων που συνοψίζονται στους αιματηρούς κατακτητικούς πολέμους και τις γενοκτονίες της αποικιοκρατίας, του ιμπεριαλισμού και της παγκοσμιοποίησης του αμερικανισμού.

13. Η ανθρωπότητα έχει στις μέρες μας και την εμπειρία της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης του καπιταλισμού[8], με αιχμή τον αμερικανισμό, που οδηγεί ολοταχώς στην καπιταλιστική βαρβαρότητα και δεν έχει πιά πολύ χρόνο, αν δεν είναι ήδη πολύ αργά, να αποφασίσει και να οργανώσει τον αγώνα της για την ριζική ανατροπή κάθε πιθανής και απίθανης εκδοχής του καπιταλισμού, στο όνομα της σωτηρίας της ζωής, του πολιτισμού και του Ανθρώπου, στο όνομα ενός καλύτερου κόσμου.

14. Και αυτό το ζήτημα δεν μπορούν να το λύσουν οι άπληστοι επιχειρηματίες, οι δοτές κυβερνήσεις, οι επαγγελματίες πολιτικάντηδες και οι μοντελοκατασκευαστές οικονομέτρες, γιατί αυτό είναι ένα καθαρό, κορυφαίο, κρίσιμο, ζωτικό πολιτικό ζήτημα συστημικής υφής το οποίο μπορεί να το λύσει με τις ανατρεπτικές πολιτικές επιλογές της μόνο η συνειδητή και πολιτικά αυτενεργή κοινωνία, η «κοινωνικοποιημένη ανθρωπότητα», στην κατεύθυνση ενός νέου οικονομικού δόγματος, σύμφωνα με το οποίο η οικονομική δραστηριότητα της κοινωνίας-ανθρωπότητας αποσκοπεί στην εξάλειψη της φτώχιας και συνεπώς στην εξασφάλιση της οικουμενικής ευημερίας, προϋπόθεση για την πραγματική ισότητα, συνθήκη αναγκαία και ικανή για την πραγματική ελευθερία, την ειρήνη, την επιβίωση και την πρόοδο της ανθρωπότητας στην κατεύθυνση ενός Νέου Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού[9].

15. Οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού οδήγησαν, στη μακρόχρονη και βασανιστική πορεία της ανθρωπότητας, στη δημιουργία όλων των αναγκαίων πνευματικών, επιστημονικών και τεχνολογικών προϋποθέσεων για το μεγάλο άλμα, για τη Νέα Ελευθερία του Ανθρώπου[10]. Η τρέχουσα συστημική κρίση, η μεγάλη κρίση παρακμής του παγκοσμιοποιημένου νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού έκανε την «υπόθεση για σοβαρή συζήτηση πέραν του καπιταλισμού, περισσότερο αναγκαία από ποτέ» [11].Όταν και στο βαθμό που αυτή η συζήτηση θα φουντώνει και θα αρχίσει να ενδιαφέρει την αποφασιστική πλειοψηφία της κοινωνίας στον ίδιο βαθμό θα καταρρέουν όλοι οι σκοταδιστικοί και εξουσιαστικοί μύθοι, θα ξεπερνιέται ο παραλυτικός εξουσιαστικός φόβος[12], θα αποτρέπεται η καπιταλιστική βαρβαρότητα, θα σφυρηλατείται το νέο όραμα της ανθρωπότητας και ταυτόχρονα θα οικοδομείται ένας καλύτερος κόσμος.



--------------------------------------------------------------------------------

[1] Εισήγηση στην Ημερίδα του Αχαϊκού Ομίλου Πολιτικού και Κοινωνικού Προβληματισμού με θέμα: Οικονομική κρίση. Αίτια-Συνέπειες-Προοπτικές, που έγινε στην Πάτρα στις 10.02.2009

[2] Για το συστημικό χαρακτήρα της τρέχουσας κρίσης βλέπε: Λάμπος Κώστας, «Κρίση του πολιτικού συστήματος»: Μύθος και πραγματικότητα, στο : www.monthlyreview.gr (16.07.2008).

[3] Βλέπε σχετικά, Κώστας Μελάς, Νεοσυντηρητικοί. Σχεδιάζοντας την παγκόσμια κυριαρχία, ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ, Αθήνα 2007

[4] UN, Human Development Report, 2005, (ΟΗΕ, Έκθεση για την ανθρώπινη Ανάπτυξη, 2005.

[5] Βλέπε Γκρέϊντερ Ουίλιαμ, Ο Μανιακός Καπιταλισμός. Ο καπιταλισμός που καταβροχθίζει τα παιδιά του, ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ, Αθήνα 1999.

[6] Για το ρόλο της αποφασιστικής πλειοψηφίας των επαγγελματιών, κύρια των ακαδημαϊκών οικονομολόγων της νεοκλασικής σχολής, που μεσουρανούν από την εποχή του Ρήγκαν και της Θάτσερ μέχρι ακόμα και την εποχή του Ομπάμα διατυμπάνισαν και διατυμπανίζουν, με το αζημίωτο φυσικά, το δόγμα πως «ότι είναι καλό για τις επιχειρήσεις είναι καλό και για την κοινωνία», βλέπε , Wolf Richard, Οι μεγάλες κωλοτούμπες των οικονομολόγων, στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ της 04.02.2009.

[7] Το τέλος του Κεφαλαίου και το μέλλον της Εργασίας, στο: MONTHLY REVIEW, τεύχος Οκτώβρη 2008.

[8] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου ή Οικουμενισμός της Εργασίας; ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, τεύχος Δεκέμβρη 2001/ Γενάρης 2002.

[9] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Ο Ουμανισμός του 21ου αιώνα είναι ο δικός μας ουμανισμός, στο: www.monthlyreview.gr/ , (ανάρτηση: 30.11.2007).

[10] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Η επιστομονικοτεχνική επανάσταση στην υπηρεσία της ανθρωπότητας και όχι των κερδών, www.monthlyreview.gr και www.infonewhumanism.blogspot.com

[11] Wolf Richard, ;όπου παραπάνω

[12] Φόβος και οικονομία: Όψεις της καπιταλιστικής παρακμής, στο: MONTHLY REVIEW, τεύχος Γενάρη 2009.





Πηγή : ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΕΝΑ ΝΕΟ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟ:

www.infonewhumanism.blogspot.com

Κώστας Λάμπος


Prodial21@gmail.com

Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2009

Μισάνθρωπος



ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ «ΜΙΣΑΝΘΡΩΠΟΥ»

ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΛΑΜΠΟ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ, (16 02.2009)

Ζούμε στην εποχή που, πιο ξεκάθαρα από ποτέ, το ελεγχόμενο και προκαθορισμένο από την εξουσία φαντασιακό, έχει παραγκωνίσει το ελεύθερο φαντασιακό ενώ ταυτόχρονα, και κυριότερα, έχει αντικαταστήσει το Υπαρκτό.

Το αποτέλεσμα στην κοινωνία, στην καθημερινή ζωή, είναι μια νέας μορφής υποταγή που πολύ συχνά, επιβάλλεται με τη φαινομενική συναίνεση του ατόμου.

Όμως, εδώ στην Ελλάδα, οι μέρες του Δεκέμβρη αλλά και η παγκόσμια κοινωνική αναταραχή που έχει ξεκινήσει απέναντι στα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα όλοι οι λαοί, είναι παραδείγματα για το ότι αυτή η πραγματικότητα δεν αποτελεί αδιάσπαστη συνθήκη και ότι μπορεί, με τη ραγδαία εξάπλωση της γνώσης, ακόμα και να ανατραπεί.

Σύμφωνα με τον Λακάν, η Αλήθεια παραμένει πάντοτε αλώβητη, στον κενό χώρο ανάμεσα στο Υπαρκτό και στο ελεγχόμενο φαντασιακό, παρά την όποια προσπάθεια των κραταιών. Η τέχνη οφείλει σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, να επικεντρωθεί ακριβώς σε αυτόν τον κενό χώρο όπου ασθμαίνει η Αλήθεια, θέτοντας ως σαφή στόχο την ανάδειξη του Υπαρκτού και την απελευθέρωση του φαντασιακού. Διαφορετικά, το μόνο που θα κάνει, θα είναι να συνεισφέρει στη συλλογική ψευδαίσθηση και πολύ χειρότερα, στην επακόλουθη συλλογική πτώση.

Κανείς δε μπορεί να υποδείξει τον τρόπο, ή μόνο έναν τρόπο με τον οποίο μπορεί η τέχνη να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Νομίζω όμως ότι μια επιστροφή, με σύγχρονη ματιά, στο ρεαλισμό, ακόμα και σε πλαίσια Ρομαντισμού, είναι μια αρχή ικανή, ώστε η τέχνη να μπορέσει ξανά να μιλήσει καίρια και καθαρά για τα πραγματικά προβλήματα του Ανθρώπου, αντί να προσπαθεί να τον κάνει να τα ξεχάσει.

Το βιβλίο «Η ιστορία ενός 'Μισάνθρωπου'» γράφτηκε με αυτό το σκεπτικό και αν μπόρεσε να το υπενθυμίσει, να το ενισχύσει ή ακόμα και να το μεταφέρει σε κάποιους αναγνώστες, θα μου ήταν αρκετό. Σας ευχαριστώ πολύ.


Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2009

Capitalism Hits the Fan

Please find below an incisive video commentary on the current capitalist economic crisis by Rick Wolff. The video taped lecture includes (1) an explanation of what the crisis is and why it happened.

VIDEO: Capitalism Hits the Fan: A Marxian View

Lecture by Professor Rick Wolff, Department of Economics at the University of Massachusetts - Amherst

Οι μεγάλες κωλοτούμπες των οικονομολόγων

Του RICHARD WOLFF*

H δουλοπρέπεια των οικονομολόγων προς τις ανάγκες του εταιρικού κόσμου εξηγεί γιατί αρνούνται με πείσμα να ανταποκριθούν στην αστάθεια του καπιταλισμού, υποστηρίζοντας εναλλακτικά οικονομικά συστήματα.

Οι περισσότεροι αμερικανικοί οικονομολόγοι είναι καθηγητές σε κολέγια και πανεπιστήμια. Οι ακαδημαϊκές θέσεις που κατέχουν τους επιτρέπουν έρευνα και διδασκαλία που υποτίθεται ότι είναι ανεξάρτητη από εταιρικά συμφέροντα.

Θα μπορούσαν, τουλάχιστον υποθετικά, να παρέχουν τις κριτικές εκείνες ιδέες στα οικονομικά προβλήματα που απαιτούν λύση. Οι οικονομολόγοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν με το να προτείνουν, να αξιολογήσουν, και να συζητήσουν ένα ευρύ φάσμα πιθανών οικονομικών λύσεων - από εκείνες τις προτάσεις και λύσεις που αλλάζουν στο ελάχιστο το υπάρχον σύστημα έως εκείνες με τις οποίες συνεπάγεται θεμελιώδης κοινωνική αλλαγή. Εν τούτοις, η ιστορία δείχνει ότι οι περισσότεροι επαγγελματίες οικονομολόγοι αντί να συμμετέχουν στην έρευνα και το διάλογο ως εποικοδομητικοί κριτικοί, είναι υποταγμένοι στα διάφορα εταιρικά συμφέροντα. Θριαμβολογούσαν για τον καπιταλισμό, αγνόησαν ή απέρριψαν εναλλακτικά οικονομικά συστήματα και διαφωνούσαν μόνο για το πόσο καλύτερα μπορεί να γίνει η διαχείριση του τεράστιου κόστους της επαναλαμβανόμενης αστάθειας του καπιταλισμού. Η επαίσχυντη εταιρική δουλοπρέπεια των οικονομολόγων είναι απώλεια του έθνους.

Το κατεστημένο των αμερικανών οικονομολόγων, τα μέλη του οποίου εντάσσουν του εαυτούς τους με υπερηφάνεια στην επικρατούσα πολιτικο-οικονομική ιδεολογία, ποτέ δεν παρέχει ουσιαστική καθοδήγηση σε οικονομικά θέματα. Πάντα ακολουθεί την κατάσταση που επικρατεί. Πριν τη Μεγάλη Υφεση του '30, το κατεστημένο των οικονομολόγων ασπάστηκε υπάκουα αυτό που αποκαλούσε «νεοκλασικά οικονομικά». Αυτή η οικονομική «επιστήμη» αποδείκνυε, ισχυριζόταν το ακαδημαϊκό οικονομικό κατεστημένο, πως ό,τι ωφελεί την επιχείρηση ωφελεί και όλη τη κοινωνία. Σε αυτή την επικρατούσα αντίληψη, η ιδιωτική επιχείρηση και οι αγορές λειτουργούν καλύτερα για το σύνολο της κοινωνίας όταν δεν υπάρχει κρατικός έλεγχος ή παρέμβαση. Οι μεγάλες επιχειρήσεις επένδυσαν σ' αυτή την αντίληψη και δημοσίως προωθούσαν τον ανεξέλεγκτο καπιταλισμό.

Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα επιδίωξαν οικονομικές συνεισφορές από τις επιχειρήσεις, τους ιδιοκτήτες τους, και τους ηγετικά τους στελέχη. Χρειάζονταν τις εγγραφές των παιδιών αυτών των ανθρώπων, αφού ελάχιστα άλλα παιδιά μπορούσαν να πληρώνουν το υψηλό κόστος της ανώτατης εκπαίδευσης στις ΗΠΑ. Η διοίκηση των πανεπιστημίων ούτε ήθελε, ούτε στήριζε τους πανεπιστημιακούς καθηγητές που επέκριναν τα ιδιωτικά εταιρικά συμφέροντα ή προκαλούσαν με την έρευνά τους και τη διδασκαλία τους την επικρατούσα οικονομική θεωρία.

Μετά το 1929, όταν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις και οι ελεύθερες αγορές απέφεραν τη Μεγάλη Υφεση, ο ιδιωτικός εταιρικός τομέας άλλαξε θέση και υποστήριζε τις μαζικές κρατικές παρεμβάσεις για να διορθωθεί η οικονομία (όπως ακριβώς γίνεται πάλι σήμερα). Εκτός από μερικούς άκρως φανατικούς, οι επαγγελματίες οικονομολόγοι ακολούθησαν γρήγορα τη νέα τάση και αντέστρεψαν τις απόψεις της «επιστήμης» τους.



Βρήκαν έναν νέο γκουρού στο πρόσωπο του John Maynard Keynes, ο οποίος εξυμνούσε τις αρετές των μηχανισμών του κρατικού οικονομικού παρεμβατισμού. Από το τέλος του 1930 έως το τέλος της δεκαετίας του 1970, το κατεστημένο των οικονομολόγων μετετράπη σε λέσχη κεϊνσιανικών. Σε όλα τα πανεπιστήμια τα μαθήματα οικονομικών δίδασκαν για τους οικονομικούς κύκλους (ο ευγενικός όρος για τη χρόνια αστάθεια του καπιταλισμού) και τα εγχειρίδια πληροφορούσαν μια ολόκληρη γενιά ότι η κρατική νομισματική και δημοσιονομική πολιτική ήταν απαραίτητη και υποχρεωτική για να περιοριστούν, να αντισταθμιστούν, και να εξαλειφθούν στο τέλος οι κυκλικές οικονομικές διακυμάνσεις.

Από το τέλος της δεκαετίας του '70, το κατεστημένο των οικονομολόγων άλλαξε πάλι γραμμή. Τα οικονομικά του κεϊνσιανισμού είχαν αποτύχει να υπερνικήσουν ή ακόμα και να αποτρέψουν τις κυκλικές οικονομικές διακυμάνσεις στην οικονομία των ΗΠΑ. Οι νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές δεν είχαν επιφέρει την ευημερία, την ανάπτυξη και τη σταθερότητα που υπόσχονταν οι κεϊνσιανικοί. Εν τω μεταξύ, οι αμερικανικές εταιρείες είχαν γίνει αρκετά πλούσιες και ισχυρές - ενώ είχαν ήδη αρχίσει να εξασθενούν και οι αναμνήσεις από τη Μεγάλη Υφεση - για να υπονομεύσουν τις κρατικές ρυθμίσεις και τους κρατικούς ελέγχους που προκάλεσε η Μεγάλη Υφεση.

Επειδή ο εταιρικός κόσμος δυσφορούσε με εκείνες τις κρατικές παρεμβάσεις που περιόρισαν τα κέρδη, τα μεγάλα εταιρικά συμφέροντα προώθησαν την υποψηφιότητα του Ρόναλντ Ρέιγκαν για την προεδρία. Το έργο μιας ολόκληρης ζωής που είχε προσφέρει στα εταιρικά συμφέροντα τον καθιστούσαν κατάλληλο για να ανατρέψει τις πολιτικές του New Deal. Οι φορολογικές περικοπές, ειδικά στις επιχειρήσεις και τους πλουσίους, και η άρση των ελέγχων των επιχειρήσεων, έγιναν το θρησκευτικό δόγμα για τους πολιτικούς αμφοτέρων των δύο κομμάτων. Η εταιρική Αμερική άρχισε εκ νέου την προ του 1929 εξύμνηση της ιδιωτικής επιχείρησης και των ελεύθερων αγορών.

Οι ακαδημαϊκοί οικονομολόγοι ακολούθησαν πάλι το ρεύμα. Προγράμματα σπουδών, εγχειρίδια, και συνέδρια-όλα άλλαξαν. Τα οικονομικά του κεϊνσιανισμού εγκαταλείφθηκαν, η νεοκλασική οικονομική σκέψη επέστρεψε ξανά και ο Milton Friedman ήταν ο νέος γκουρού. Ο Friedman ήταν ένας από τους φανατικούς που συνέχισε να χοροστατεί υπέρ των ιδιωτικών επιχειρήσεων και των ελεύθερων αγορών καθ' όλη τη διάρκεια που μεσουρανούσε ο κεϊνσιανισμός. Κατόπιν, όταν οι μεγάλες εταιρείες αποφάσισαν όλο και περισσότερο ότι «η οικονομία μας δεν χρειαζόταν πλέον τον κρατικό παρεμβατισμό» αφού περιόριζε τα κέρδη, ο Friedman κέρδισε τη στήριξή τους για το Τμήμα Οικονομικών του Πανεπιστημίου του Σικάγου.

Ετσι, στη νέα Αμερική του Ρέιγκαν, το επάγγελμα των οικονομολόγων «ανακάλυψε» ότι τα οικονομικά του Friedman ήταν τώρα «ορθά» και «επιστημονικά». Ο Friedman και οι υποστηρικτές του ανέλαβαν τώρα το κατεστημένο. Περιθωριοποίησαν τους κεϊνσιανικούς και επιδοκίμασαν ξανά δίχως ανάσα την προ του 1929 «νεοκλασική» οικονομική θεωρία που εξυμνούσε την ιδιωτική επιχείρηση και τις ελεύθερες αγορές ως εγγυητές της ευημερίας.

Τόσο απόλυτος ήταν ο εναγκαλισμός των νεοκλασικών οικονομικών από το κατεστημένο των ακαδημαϊκών οικονομολόγων που πολύ λίγοι φοιτητές μάθαιναν για την αστάθεια του καπιταλισμού. Μαθήματα για τις κυκλικές οικονομικές διακυμάνσεις, κάποτε βασικός κορμός των προγραμμάτων στις οικονομικές σπουδές, εξαφανίστηκαν κατά ένα μεγάλο μέρος. Οι οικονομολόγοι στην κυβέρνηση Μπους ήταν προϊόντα της εκπαίδευσης των οικονομικών σπουδών που τους κατέστησε ανίκανους να αντιμετωπίσουν τη σημερινή μαζική κατάρρευση του καπιταλισμού. Κατά συνέπεια:

*Απέτυχαν να προβλέψουν, πόσω μάλλον να αποτρέψουν, την οικονομική κατάρρευση.

*Ανέβαλαν για πολύ καιρό να ενεργήσουν, αφού η κατάρρευση ξεδιπλωνόταν από το τέλος του 2007 και αρχές του 2008.

*Πρότειναν σταδιακά μια σειρά από μισο-ψημένες και αναποτελεσματικές οικονομικές πολιτικές από τα μέσα του 2008. Οι οικονομολόγοι που μάζεψε γύρω του ο Ομπάμα είναι δείγμα της ίδιας γενιάς των οικονομολόγων που γαλουχήθηκαν με τις γελοίες ιδέες της νεοκλασικής οικονομικής σκέψης.

Η επαίσχυντη ιστορία οπορτουνισμού του επαγγέλματος απεικονίστηκε ίσως με τον καλύτερο τρόπο στην ετήσια σύσκεψη (Ιανουάριος 2009) του Συλλόγου των Αμερικανών Οικονομολόγων, που εκπροσωπεί το κατεστημένο στην οικονομική επιστήμη. Προς το τέλος του 2008 είδαμε τις μεγάλες επιχειρήσεις να παίρνουν δισεκατομμύρια δολάρια υπό τη μορφή κρατικών οικονομικών διασώσεων.

Οι κύριοι εκπρόσωποι του κατεστημένου των οικονομολόγων στη συνεδρίαση που διεξήχθη δειλά ανήγγειλαν τα λάθη των προηγούμενων τρόπων σκέψης και τάχθηκαν υπέρ της επιστροφής των οικονομικών του κεϊνσιανισμού.

Οι νεοκλασικοί οικονομολόγοι είδαν τις σταδιοδρομίες τους να βρίσκονται σε κίνδυνο και ενήργησαν γρήγορα. Ο δημοσιογράφος Louis Uchitelle των «New York Times» χρησιμοποίησε ακόμη και το θρησκευτικό όρο «πνευματική μεταστροφή» για το κείμενο του οικονομολόγου από το Χάρβαρντ Martin Feldstein, μέχρι χθες από τους μεγαλύτερους εκφραστές της ελεύθερης αγοράς και κατά συνέπεια εχθρούς του κρατικού παρεμβατισμού στην οικονομία. Αλλά όπως πολλοί από τους αναγεννημένους χριστιανούς, οι αναγεννημένοι κεϊνσιανικοί αναμφίβολα θα ξανακυλήσουν στη νεοκλασική οικονομική θεωρία με το πρώτο σημάδι της σταθεροποίησης του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Εν ολίγοις, οι επαναλαμβανόμενες ταλαντεύσεις μεταξύ νεοκλασικών και κεϊνσιανικών στον προσδιορισμό του κατεστημένου των οικονομικών αποκαλύπτει την καιροσκοπική δουλοπρέπεια του επαγγέλματος προς τις ανάγκες του εταιρικού κόσμου. Αυτή η δουλοπρέπεια εξηγεί γιατί οι οικονομολόγοι αρνούνται με πείσμα και συνέπεια να ανταποκριθούν στην αστάθεια του καπιταλισμού υποστηρίζοντας εναλλακτικά οικονομικά συστήματα. Ομως, στο κατόπι μιας ακόμα ογκώδους κατάρρευσης του καπιταλισμού, οι πραγματικές επιλογές μας δεν χρειάζονται και δεν πρέπει να περιοριστούν στα οικονομικά της νεοκλασικής ή κεϊνσιανικής οικονομικής σκέψης, απλά δηλαδή σε μια άλλη μετατόπιση μεταξύ ιδιωτικών και κρατικών μορφών διαχείρισης του καπιταλισμού. Η υπόθεση για σοβαρή συζήτηση πέραν του καπιταλισμού δεν ήταν ποτέ τόσο ισχυρή όσο τώρα.

* Ο RICHARD WOLFF είναι ομότιμος καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Αμχερστ, επισκέπτης καθηγητής στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα διεθνών σχέσεων στο New School University στη Νέα Υόρκη, ιδρυτικό στέλεχος της επιστημονικής επιθεώρησης «Rethinking Marxism». Η μετάφραση έγινε από τον Χρόνη Πολυχρονίου.

Πηγή: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - 01/02/2009


-------------------------------------------------------------------------------------

VIDEO: Capitalism Hits the Fan: A Marxian View

-----------------------------------------------------------------------------------
Richard D. Wolff (born Youngstown, Ohio, April 1942) is a North American economist who is well-known for his work (with Stephen Resnick) on Marxian economics, economic methodology and class analysis. Wolff received his Ph.D. in 1969, from Yale University. He is married to, and sometimes co-author with, psychoanalyst Harriet Fraad.

Wolff taught at the City College of New York from 1969-1973, and then began teaching at the Economics Department of the University of Massachusetts Amherst, and has been full professor since 1981. He began collaborating with Stephen Resnick during their common appointments at CUNY, and continued after they both moved to University of Massachusetts. Wolff and Resnick have jointly published numerous articles and books that formulate a nondeterminist, class analytical approach. Their topics have included Marxian theory and value analysis, overdetermination, radical economics, international trade, business cycles, social formations, the Soviet Union, and comparing and contrasting Marxian and non-Marxian economic theories.

Wolff's work with Resnick took Louis Althusser and Etienne Balibar's Reading Capital as its point of departure and developed a subtle reading of Karl Marx's Capital Volumes II and III in their influential Knowledge and Class. For the authors, Marxian class analysis entails the detailed study of the conditions of existences of concrete forms of performance, appropriation, and distribution of surplus labor. While there could be an infinite number of forms of surplus appropriation, the Marxist canon refers to ancient (independent), slave, feudal, capitalist, and communist class processes.

In 1989, Wolff joined efforts with a group of colleagues, ex- and then current students to launch Rethinking Marxism, an academic journal that aims to create a platform for rethinking and developing Marxian concepts and theories within economics as well as other fields of social inquiry. He continues to serve as a member of both the editorial and the advisory boards of the journal.

Wolff continues to teach graduate seminars and undergraduate courses and direct dissertation research in Economics at the University of Massachusetts Amherst.

Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2009

Φόβος και Οικονομία : 'Oψεις της καπιταλιστικής παρακμής

1. Ο ΦΟΒΟΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ

Από τον ατομικό Φόβο στο Φόβο εργαλείο εξουσίας


Ο Φόβος είναι κάτι σαν συναγερμός που προκαλείται από την παρουσία ενός συγκεκριμένου κινδύνου, μιας συγκεκριμένης απειλής. Ανάλογες με το μέγεθος του κινδύνου είναι και οι αντιδράσεις μας. Ποικίλουν μεταξύ του ‘μου κόπηκε η ανάσα’ και του ‘πέθανε από το φόβο του’. Κάπου ενδιάμεσα έχει συμβεί πλήρης σωματική και πνευματική κατάρρευση, με καταστροφικά, συνήθως, αποτελέσματα. Τις περισσότερες φορές οδηγεί στην παραίτηση και στην υποταγή στον πομπό του φόβου, στο φορέα της απειλής και του κινδύνου. Μπορεί όμως να εκφραστεί και ως επιθετικότητα. Ακόμα κι όταν ο κίνδυνος παρέλθει, ο φόβος φωλιάζει μέσα μας και εκδηλώνεται ως ανασφάλεια και φοβίες. Η αυτοπεποίθησή μας έχει κλονιστεί οριστικά και η προσωπικότητά μας έχει υπονομευτεί. Έχουμε γίνει ‘σοφότεροι’, ‘προσεκτικοί’ και περισσότερο ευάλωτοι απέναντι σε κάθε νέα πραγματική ή τεχνητή απειλή. Είμαστε έτοιμοι να ‘ενταχθούμε’, να τεθούμε υπό την ‘προστασία’ κάποιας ‘ανώτερης’ από μας δύναμης.

Οι εξουσιαστές, κάθε λογής και κάθε εποχής, γνωρίζουν τις λειτουργίες του φόβου. Γι’ αυτό και παράγουν, αναπαράγουν και εκμεταλλεύονται τον ανθρώπινο φόβο, για να στεριώσουν και να διαιωνίσουν την εξουσία τους. Τα μέσα είναι το ψέμα και η βία σε κάθε μορφή και ένταση. Ο στόχος είναι ο πνευματικός ευνουχισμός και η υποταγή των φοβισμένων.

Ζούμε στην εποχή της ‘παγκοσμιοποίησης’, όπως εύσχημα αποκαλείται η νεοφιλελεύθερη παγκόσμια υποταγή στον αμερικανισμό, γνωστή και ως Αμερικανοκρατία , ή Pax Americana. Η βία και το ψέμα οι ‘αρετές’ της, τα συστατικά του ‘american dream’, ή του ‘american way of live’. Και ο Ηγεμόνας δεν αστειεύεται.

Ο πλανήτης ολόκληρος βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, υπό το καθεστώς της μόνιμης απειλής και του φόβου. Η Ηγεμονία της Νέας Ρώμης έχει μετατρέψει τον πλανήτη σε στρατόπεδο και κάνει τον ένα πόλεμο μετά τον άλλον. Ζούμε στον ‘Αιώνα του Φόβου’. Ζούμε στην ‘Κοινωνία του Φόβου’. Είμαστε στο μεταίχμιο της ανθρώπινης ιστορίας όπου συντελείται η μετάλλαξη του φόβου από ατομικό συγκυριακό ψυχολογικό, σε μόνιμο συλλογικό-κοινωνικό-συστημικό φαινόμενο. Η θεραπεία από το φόβο προϋποθέτει πια τη ‘θεραπεία’ από το συγκεκριμένη βαρβαρότητα, προϋποθέτει δηλαδή την ανατροπή του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής.

Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση του Φόβου, για την κατανομή του παγκόσμιου πλούτου.
Οι Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ιδιαίτερα μετά από την κατάρρευση, ή σωστότερα την άνευ όρων παράδοση της Σοβιετικής Ένωσης, έχουν επιταχύνει το βηματισμό τους για την αμερικανοποίηση του πλανήτη. Για να επιτύχουν το στόχο τους θα πρέπει πρώτα να θέσουν υπό τον απόλυτο έλεγχό τους της παγκόσμια οικονομία. Αυτό όμως προϋποθέτει τον έλεγχο των πηγών ενέργειας. Τον έλεγχο δηλαδή των πηγών και των διεθνών δικτύων διανομής του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Από τα πράγματα, λοιπόν, πρώτος γεωγραφικός στόχος της Ηγεμονίας καθίσταται η Ευρασία, γιατί, όπως γράφει ένας από τους αρχιτέκτονες της Pax Americana, ο Ζμπίγκνιεφ Μπρζεζίνσκι: « η Ευρασία αποτελεί το κέντρο του κόσμου και όποιος ελέγχει την Ευρασία, ελέγχει ολόκληρο τον κόσμο2».

Οι Λαοί της Ευρασίας, κι όχι μόνο, όπως είναι φυσικό αντιστέκονται, όσο και όπως μπορούν. Οι ΕΠΑ απαντούν με την έμμεση βία των λεγόμενων ‘Διεθνών Οργανισμών’, με τη βία του Δολαρίου που στήνει ‘πορτοκαλί επαναστάσεις’ στην περιοχή και φυσικά με την άμεση βία των ‘προληπτικών πολέμων κατά της διεθνούς τρομοκρατίας και των χωρών που τη στηρίζουν3’.

Έτσι συντελείται η λεηλασία του πλούτου του πλανήτη για λογαριασμό κύρια των ΕΠΑ, με αποτέλεσμα να εντείνονται οι κοινωνικές και οι περιφερειακές ανισότητες και οι πλούσιοι να γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Ελάχιστες αμερικανικές ‘πολυεθνικές’ εταιρείες ελέγχουν την παγκόσμια οικονομία. Ο ίδιος ο ΟΗΕ μας πληροφορεί πως οι 85 πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο έχουν ετήσιο εισόδημα μεγαλύτερο από το ετήσιο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της Κίνας, με πληθυσμό περισσότερο από 1,3 δισεκατομμύρια κατοίκους. Ταυτόχρονα όμως περίπου 50 εκατομμύρια Αμερικανοί, κάτοικοι των ΕΠΑ, ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Οι αρχιτέκτονες του ‘αμερικανικού ονείρου’, γνωρίζουν πως αυτό το ‘όνειρο’ οι Λαοί και κάποιες, όλο και περισσότερες κυβερνήσεις το αντιμετωπίζουν ως Εφιάλτη, οπότε η Ηγεμονία απειλείται.

Είναι και πάλι ο Μπρζεζίνσκι, που μας πληροφορεί σχετικά με τους στόχους της αμερικάνικης κυβέρνησης « Ο παγκόσμιος ρόλος της Αμερικής απορρέει από δυό νέες θεμελιώδεις πραγματικότητες της εποχής μας: την άνευ προηγουμένου παγκόσμια αμερικανική ισχύ και την εξίσου άνευ προηγουμένου παγκόσμια ικανότητα αλληλεπίδρασης μεταξύ των κρατών. Η πρώτη σηματοδοτεί μια μονοπολική στιγμή στην ιστορία των διεθνών υποθέσεων με την αμερικάνικη ηγεμονία…Η δεύτερη ισχυροποιεί την αντίληψη ότι μια οικουμενική (αν και όχι πάντα καλοπροαίρετη) διαδικασία ΄παγκοσμιοποίησης΄ απογυμνώνει σιγά-σιγά τα έθνη-κράτη από την καθαγιασμένη κυριαρχία τους»4. Και για να επιβληθεί η αμερικάνικη ηγεμονία στον κόσμο, συνεχίζει ο Μπρζεζίνσκι, «πρέπει η αμερικάνικη πολιτική να στηριχθεί στις τρεις μεγάλες επιταγές της αυτοκρατορικής γεωστρατηγικής που είναι :

α. να εμποδίσει τη συνεργασία των υποτελών και να διατηρήσει την κατάσταση εξάρτησής τους σε θέματα ασφαλείας,

β. να παραμείνουν οι φόρου υποτελείς υποχωρητικοί και προστατευόμενοι και

γ. να εμποδίσει τους βαρβάρους να ενωθούν μεταξύ τους»5.

Αυτό σημαίνει πως κάθε Λαός, κάθε χώρα, ή και Ένωση χωρών, όπως λ.χ. η Ευρωπαϊκή Ένωση, που αρνείται ή θα διανοηθεί να αρνηθεί την αμερικάνικη κυριαρχία μπαίνει στη λίστα των πιθανών στόχων ενός «προληπτικού πολέμου» ενάντια στην υποτιθέμενη διεθνή τρομοκρατία. «Κι΄ όσο διαρκεί αυτή η κινητοποίηση ενάντια στη διεθνή τρομοκρατία, (επιμένει ο Μπρζεζίνσκι), τόσο θα διαρκεί και ο ρόλος της Αμερικής ως παγκόσμιου σταθεροποιητή. Όταν αυτή η κινητοποίηση εξασθενίσει, είτε επειδή θα εξασθενίσει η τρομοκρατία, είτε επειδή οι Αμερικάνοι θα κουραστούν, τότε θα τερματιστεί και ο παγκόσμιος ρόλος της Αμερικής»6. Με αυτή την ομολογία, γίνεται φανερό πως η αμερικάνικη ηγεσία, κι όχι βέβαια η παραπληροφορημένη και κατατρομοκρατημένη αμερικάνικη κοινωνία, τροφοδοτεί συνειδητά και συστηματικά το φαύλο κύκλο της βίας για να μην εξασθενήσει η τρομοκρατία και κατά συνέπεια για να μην τερματιστεί η αμερικάνικη ηγεμονία.

Βέβαια αυτό σημαίνει πως η Ηγεμονία δεν θα καταστρέψει τα παραδοσιακά οπλοστάσιά της. Ούτε φυσικά και το οπλοστάσιο της προπαγάντας, της παραπληροφόρησης, του Δολαρίου, της διπλωματίας και της θρησκείας. Ειδικά γι’ αυτό το τελευταίο όπλο, δηλαδή τη θρησκεία , ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες είναι οι απόψεις της πρώην υπουργού των εξωτερικών Μάντλιν Όλμπράιτ: «Μέσα από τις ταραγμένες δεκαετίες της επέκτασης, του πολέμου και των οικονομικών ανθήσεων και κρίσεων, επικράτησε η πεποίθηση πως ο θεός καθοδηγούσε άγρυπνα την πορεία και τις τύχες της Αμερικής. Η ιστορία θα ήταν πολύ διαφορετική, αν δεν είχαμε την τάση να ακούμε πιο καθαρά το θεό, όποτε πιστεύαμε πως μας έλεγε εκείνο ακριβώς που θέλαμε να ακούσουμε. Συχνά αναρωτιέμαι γιατί άραγε δεν μπορούμε να κρατήσουμε τη θρησκεία μακριά από την εξωτερική πολιτική. Η απάντησή μου σε αυτό είναι πως δεν μπορούμε και δεν πρέπει να το κάνουμε…Η θρησκεία διαμορφώνει τις απόψεις των ανθρώπων… Σε μια εποχή που οι ισλαμιστές τρομοκράτες σκοτώνουν αθώους, υποστηρίζοντας πως αυτό είναι το θέλημα του Αλλάχ, πρέπει να θυμόμαστε πως, σε όλη την ιστορική πορεία, οι σκοτωμοί στο όνομα του παντοδύναμου χρησιμοποιήθηκαν για να νομιμοποιήσουν ανθρωποσφαγές»7. Επειδή τελικά και παρά τη βοήθεια του ‘παντοδύναμου’ τα μυαλά των υποτελών αντιστέκονται και επαναστατούν, ο Ηγεμόνας αισθάνεται ανασφαλής, φοβάται για την αυτοκρατορία του και ζητάει πιο αποτελεσματικά όπλα και ετοιμάζει τη final solution.

Ο Μπρζεζίνσκι, αποκαλύπτει πως πρόκειται για το απόλυτο όπλο, με το οποίο η ανθρωπότητα θα περάσει οριστικά από τον λειψό, έστω, αλλά μαχόμενο πολιτισμό στη μακάρια βαρβαρότητα, αν βέβαια δεν ανατραπούν έγκαιρα τα σχέδια του Ηγεμόνα. «Στην πορεία αυτού του αιώνα …η χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, η βιοϊατρική μηχανική και η γενετική τροποποίηση ίσως μπορούν να βελτιώσουν …ακόμη και την προσωπική εξυπνάδα…και το αποτέλεσμα θα είναι μια νέα ανθρώπινη ανισότητα…μια νέα εποχή στην εξέλιξη του ανθρώπου…ως αποτέλεσμα της προνομιακής ανθρώπινης αναβάθμισης με την επιλεκτική διαχείριση του στοιχειώδους κώδικα που προσδιορίζει τις παραμέτρους των ανθρώπινων δυνατοτήτων»8.

Και φυσικά δεν είναι μόνο ο Μπρζεζίνσκι. Είναι και πολλοί άλλοι ‘επιστήμονες’, που δουλεύουν για τη ‘γενετική βελτίωση των ανθρώπων’. Ας δούμε ορισμένες από τις

παρατηρήσεις του Δρα Νευρολόγου Jose Delgado, όπως είναι καταχωρημένες στα αρχεία του Κογκρέσου, (26/118/1974): «Χρειαζόμαστε ένα πρόγραμμα ψυχοχειρουργικής για τον πολιτικό έλεγχο της κοινωνίας μας. Σκοπός του θα είναι ο φυσικός έλεγχος του μυαλού. Οποιοσδήποτε παρεκτρέπεται από τους καθημερινούς κανόνες θα είναι δυνατό να επανέρχεται με χειρουργική επέμβαση… Με αυτόν τον τρόπο, ο άνθρωπος δεν έχει το δικαίωμα να κάνει ότι του αρέσει. Αυτό το είδος οριοθέτησης της ελευθερίας είναι πολύ δελεαστικό. Πρέπει να ελέγχουμε τα μυαλά ηλεκτρονικά Μπορούμε να ελέγχουμε στρατιώτες και στρατηγούς με ηλεκτρονικό ερεθισμό του εγκεφάλου»9.

Να μια πραγματική απειλή κατά της Ανθρωπότητας. Η ορατή απειλή, κάποια χώρα, δηλαδή η Αμερική, γιατί καμιά άλλη δεν έχει τη δυνατότητα και την πρόθεση να κάνει «την προνομιακή ανθρώπινη αναβάθμιση εθνική της πολιτικής». Είναι φανερό πως ο Ηγεμόνας θέλει υποτακτικούς. Η Νέα Ρώμη θέλει να δημιουργήσει το «ποίμνιο» της «νέας» παγκόσμιας θρησκείας, για τη στήριξη της Νέας Παγκόσμιας Τάξης της, γι’ αυτό και σχεδιάζει «να βελτιώσει την ευφυΐα των ανθρώπων», στη βάση φυσικά κάποιων πρότυπων, (που πιθανότατα σχεδιάζονται ήδη στο Λόγκ Άϊλαντ, ή μήπως στο Harvard και στο ΜΙΤ;), από τα οποία θα προκύψει μια καινούργια φυλή, ίσως η φυλή των ‘Αμερικανούληδων’.

Κάποιοι αντιλαμβάνονται την απειλή και προσπαθούν να αποτρέψουν αυτή την εφιαλτική εξέλιξη προτείνοντας την αναβάθμιση του ΟΗΕ σε ένα είδος παγκόσμιας κυβέρνησης. Όμως ο Ηγεμόνας δεν αφήνει περιθώρια για ψευδαισθήσεις και διευκρινίζει πως, «η μοναδική παγκόσμια κυβέρνηση που μπορούμε έστω και κατά το ελάχιστο να πούμε ότι θα ήταν δυνατή σήμερα, είναι μια παγκόσμια αμερικανική δικτατορία»10.

Αυτός ο καπιταλισμός αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή κατά του ανθρώπινου πολιτισμού. Κι’ αν ο πολιτισμός είναι κάτι παραπάνω από ιδεολογία, οπότε, …«θα ορίζαμε τον πολιτισμό σαν μια διαδικασία του εξανθρωπισμού, που χαρακτηρίζεται από τη συλλογική προσπάθεια για τη διατήρηση της ανθρώπινης ζωής, την ειρήνευση του αγώνα για την ύπαρξη, τη στερέωση μιας παραγωγικής οργάνωσης της κοινωνίας, την ανάπτυξη των πνευματικών ικανοτήτων των ανθρώπων και την κατάργηση της επιθετικότητας, της βίας και της αθλιότητας…»11, τότε ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός-αμερικανισμός οδηγεί στη βαρβαρότητα, στον εφιαλτικό κόσμο του Φόβου.

Ο Αντιαμερικανισμός ως άρνηση και ως θέση

Όσο το φάντασμα του Μεγάλου Αδερφού θα μετακινείται από το χώρο της φαντασίας στο χώρο της καθημερινότητας των Λαών και των Ανθρώπων, τόσοι οι Λαοί και οι Άνθρωποι του κόσμου θα αντιδρούν συλλογικά και ατομικά με διάφορες μορφές άρνησης, αμυντικής αντίστασης και εχθρότητας απέναντι στο υποκείμενο της απειλής , στην πηγή του Φόβου. Αυτή η στάση των Λαών και των Ανθρώπων χαρακτηρίστηκε ‘αντιαμερικανισμός’.

Το φαινόμενο του αντιαμερικανισμού δεν είναι καινούργιο και ο όρος στερείται, μάλλον σκόπιμα, επιστημονικής σαφήνειας, ακρίβειας και εγκυρότητας. Αφού ο όρος αντιαμερικανισμός δεν υποδηλώνει βέβαια εχθρότητα απέναντι στους Αμερικανούς, τους κατοίκους της Αμερικανικής Ηπείρου, δηλαδή της Βόρειας, της Κεντρικής και της Νότιας Αμερικής. Σαν γεωγραφικός προσδιορισμός, αν αυτό θα ήταν σχηματικά επιτρεπτό, ο αντιαμερικανισμός απευθύνεται αποκλειστικά προς τις Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής και μόνο σ’ αυτές. Αυτό όμως σε καμιά περίπτωση δεν σημαίνει ότι ο αντιαμερικανισμός του κόσμου απευθύνεται στα εργαζόμενα λαϊκά στρώματα των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Το ‘αντί’, λοιπόν, δεν μπαίνει στον όρο Αμερικανός, αλλά στον όρο Αμερικανισμός. Και με αυτή την έννοια, βέβαια, ο αντιαμερικανισμός δεν απευθύνεται σε κανέναν Αμερικανό, ακόμα ούτε και σε εκείνους που δίνουν εντολές στη μηχανή του πολέμου που σκορπά το θάνατο, τον όλεθρο και τη φρίκη.

Ο αντιαμερικανισμός, όπως οι προοδευτικές δυνάμεις της εργασίας και του πολιτισμού τον αντιλαμβάνονται, είναι μια συνειδητή πολιτική στάση που αρνείται, καταγγέλλει και καταδικάζει τον «αμερικανισμό ως σύστημα σκέψης που υπαγορεύει την ιδέα της αμερικανικής ηγεμονίας, δηλαδή τη στρατοκρατία, τον ιμπεριαλισμό, τη θρησκομανία και τη μισαλλοδοξία»12.Πιο σχηματικά, ο αντιαμερικανισμός, αποτελεί, κατά την Sylvia Ullmo, «έκφραση αντίθεσης στις θέσεις της Pax Americana»13. Δηλαδή, για να κατανοούμε την πραγματικότητα με ιστορικούς οικονομικούς και κοινωνικούς όρους, «είμαστε υποχρεωμένοι να δεχτούμε ότι όλες οι ‘αντιαμερικανικές επιθέσεις’ στις ΗΠΑ και η έννοια των ‘αντιαμερικανικών ’ ενεργειών εμπεριέχουν τη βαθύτερη και σοβαρότερη κατηγορία, που ήταν (και παραμένει) απαγορευμένη στον πολιτικό στίβο των ΗΠΑ, την κατηγορία του ‘αντικαπιταλισμού ’»14.

Βέβαια «ο εκσυγχρονισμός, βοήθησε να παραγκωνιστεί το αντιαμερικανικό μένος τα τελευταία χρόνια και να προωθηθούν η αμερικανική παγκοσμιοποίηση και τεχνολογία, ως πανάκεια για το κουτί της Πανδώρας του πολιτισμού. Οι Αμερικάνοι είναι διχασμένοι από καιρό ανάμεσα στις δεδηλωμένες αρχές της δημοκρατίας – που τώρα αποτελούν ένα χονδροειδή μύθο – και στο σαφή προορισμό, με όλες τις μεσσιανικές αρλούμπες του. Ο αντιαμερικανισμός, ή τουλάχιστον κάποιες συγκεκριμένες εκδηλώσεις του, είναι προφανώς μια υγιής ένδειξη ότι η ανθρωπότητα, ή ότι έχει απομείνει απ’ αυτήν, έχει ακόμα μια αμυδρή ελπίδα. Ο αντιαμερικανισμός δεν είναι απόρριψη των θετικών αξιών του αμερικανικού λαού, αλλά μιας χυδαίας παντομίμας που παίζεται σε βάρος της ανθρωπότητας από μια χούφτα καραγκιόζηδων πλουτοκρατών, που θέλουν να μας κάνουν όλους υπάκουα καταναλωτικά ζόμπι, που δεν περιμένουν τίποτα άλλο πέρα από την άμεση ικανοποίησή τους, ενώ ‘οι άντρες με τα μαύρα’ προσέχουν το μαγαζί»15.

Είναι συνεπώς προφανές το γεγονός ,ότι, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, και ο ίδιος ο αμερικάνικος Λαός, ή τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος του, διαφωνεί μ’ αυτόν τον αμερικανισμό και σε τελευταία ανάλυση μ’ αυτή την Αμερική και αγωνίζεται, ή θα ήταν έτοιμος, υπό προϋποθέσεις, να αγωνιστεί για μια ‘άλλη’, για μια καλύτερη Αμερική, «έλξη η οποία μπορεί να ερμηνευτεί και ως μια έκφραση εσωτερικού αντιαμερικανισμού16».

Αν όμως ο όποιος αντιαμερικανισμός του κόσμου προκαλεί πονοκέφαλο στην αμερικάνικη πλουτοκρατία και στην κυβέρνησή της, τότε είναι περισσότερο από βέβαιο πως, και μόνο το ενδεχόμενο εμφάνισης ενός εγχώριου αντιαμερικανισμού, (Αμερικανοί ενάντια στον Αμερικανισμό) και μάλιστα δίπλα στον σοσιαλίζοντα και γοργά αναπτυσσόμενο λατινοαμερικανο-αντιαμερικανισμό (Αμερική εναντίον Αμερικής), θα της προξενεί Φόβο, αν δεν της προκαλεί ήδη Εφιάλτες.

Για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής, η άρχουσα τάξη των ΕΠΑ, στήνει και θέτει σε λειτουργία τερατώδεις μηχανισμούς προπαγάντας με στόχο την παραπληροφόρηση και τη σύγχυση γύρω από την πραγματικότητα. Στα πλαίσια αυτά ο Paul Holander, αναφερόμενος στον ευρωπαϊκό αντιαμερικανισμό, υποστηρίζει, πως «πρόκειται για προϊόν μιας ελλιπούς πληροφόρησης για την Αμερική, αλλά και του φόβου που δημιουργεί η πανταχού παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών»17. Σε άλλο σημείο γίνεται αποκαλυπτικότερος και αντιμετωπίζει τον αντιαμερικανισμό σαν πνευματική αρρώστια, σαν παραληρηματική συμπεριφορά, σαν «ασθένεια των διανοουμένων». Σπεύδει δε να διαβεβαιώσει τα αφεντικά του, ότι «μόνο μια μειοψηφία είναι μολυσμένη από τον ιό του αντιαμερικανισμού»18.

Αυτή η επιχειρηματολογία κλιμακώνεται ακόμα περισσότερο, σ’ ένα σχήμα που θεοποιεί το ‘αμερικανικό όνειρο’, δηλαδή τον αμερικανισμό και δαιμονοποιεί το ευρωπαϊκό, το ασιατικό, ή το αφρικανικό όνειρο και τα αντιμετωπίζει σαν αντιαμερικανισμό. Στον αμερικανικό Λαό ο αντιαμερικανισμός δεν παρουσιάζεται σαν διάθεση για αυτοδιάθεση των Λαών, αλλά παρουσιάζεται σαν ζήλια, φθόνος, μίσος, εχθρότητα και τρομοκρατία ενάντια στην αμερικανική πατρίδα, ενάντια στον αμερικανικό τρόπο ζωής, ενάντια στον ίδιο τον αμερικανικό Λαό. Τρομοκρατημένος έτσι από την ίδια την κυβέρνησή του ο αμερικάνικος Λαός, δεν έχει πολλά περιθώρια να κρίνει και πολύ περισσότερο δεν έχει τη γνώση και τη δύναμη να απορρίψει την πολιτική του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος για τους δήθεν ‘προληπτικούς πολέμους κατά της παγκόσμιας τρομοκρατίας’.

«Ήρθε» και η 11η Σεπτεμβρίου για να επιβεβαιώσει την ‘αλήθεια’ αυτής της επιχειρηματολογίας και να μεταλλάξει το Φόβο της ιμπεριαλιστικής άρχουσας τάξης των ΕΠΑ, σε Φόβο του αμερικανικού Λαού, προϋπόθεση ικανή και αναγκαία για να δεχτεί και πάλι να τροφοδοτήσει τις κρεατομηχανές των ιμπεριαλιστικών πολέμων. Όλα τα εγκλήματα των ισχυρών κατά της ανθρωπότητας και του πολιτισμού διαπράχτηκαν με τον ίδιο περίπου τρόπο, με βάση το ψέμα.

Ο ‘πλανητάρχης’ ισχυρίζεται πως συνομιλεί και παίρνει εντολές από το ‘θεό’ της Αμερικής. Φαίνεται όμως πως μιλάει και με το Μωάμεθ. Γιατί αν δεν είχε ‘συμβεί’ η 11η Σεπτεμβρίου, δεν θα μπορούσαν να ‘καταναλωθούν’ τόσα πολεμοφόδια, πράγμα που σημαίνει πως οι παραγωγοί και οι έμποροι πολέμων, μαζί και τα εκατομμύρια των εργαζόμενων στον ‘κλάδο’, θα έπρεπε να κάνουν κάτι άλλο, ή να πεινάσουν. Να γιατί τίποτα δεν είναι τυχαίο στον καπιταλισμό και μάλιστα στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Και δεν χρειάζεται να είναι κανένας οικονομολόγος για να καταλάβει, πως αν η οικονομία δούλευε για την κοινωνία κι’ όχι για την πλουτοκρατία, αυτός ο πλούτος που σπαταλιέται για τους πολέμους θα ήταν υπεραρκετός για να είναι ο πλανήτης σωστός παράδεισος. Για να γίνει αυτό θα πρέπει η κοινωνία να ορίζει την οικονομία σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες της και όχι το αντίθετο.

Με αυτή την έννοια, είναι σωστή η διαπίστωση, ότι «οι αμερικανικές κυβερνήσεις κάνουν ότι μπορούν για να διαιωνίσουν τον αντιαμερικανισμό..(και την τρομοκρατία).., αφού ασκούν μια πολιτική που αδιάλειπτα καταγράφεται ως άδικη, διότι συστηματικά επιδιώκει την ενίσχυση των ισχυρών, των κυρίαρχων και των πλουσίων, σπανίως δε (ή ουδέποτε) καταγράφεται ως πολιτική που συμβάλει στην εξάλειψη των δεινών από τα οποία υποφέρει ο πλανήτης, τη φτώχεια, την οικολογική καταστροφή, τη βία και τον αυταρχισμό»19.

Αυτή η διαπίστωση παραπέμπει ευθέως στο γεγονός ότι οι ΕΠΑ στηρίζουν και στηρίζονται από τις τοπικές ολιγαρχίες, εκφραστές μιας χυδαίας, δουλικής και μισητής ‘αμερικανοφιλίας’, η οποία αναπόφευκτα γεννά στα θύματα της αμερικανοκρατίας, αντιαμερικανισμό, ακόμα και σαν αντι-αμερικανοφιλία. Έτσι ο αντιαμερικανισμός αποκτά, πέρα από το οικουμενικό και το εθνικό και ένα κοινωνικό-ταξικό περιεχόμενο, πράγμα που συνδέει ακόμα τον αντιαμερικανισμό με «ένα πολιτικό σχέδιο για σοσιαλιστική κοινωνία, η οποία ορίζονταν (και συνεχίζει να ορίζεται) αντιθετικά προς την (αμερικανική) καπιταλιστική»20. Ένα πολιτικό σχέδιο που θα οδηγεί την κοινωνία πέρα κι’ έξω από τον καπιταλισμό και ενάντια σε κάθε μορφή εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Παρατηρούμε, λοιπόν, πως στα πλαίσια της αμερικάνικης ιμπεριαλιστικής παγκοσμιοποίησης, ο Φόβος, κυκλώνεται και ανακυκλώνεται σ’ ένα φαύλο κύκλο του Φόβου του Ηγεμόνα. Όμως η ιστορία, διδάσκει πως, «καμιά δύναμη δεν μπορεί να αναλαμβάνει για μεγάλο διάστημα και με απόλυτο τρόπο το μέλλον του κόσμου – αν μη τι άλλο λόγω έλλειψης ικανών αρχηγών. Και το βασίλειο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής δεν ανήκει σ’ αυτόν τον κόσμο. Ευτυχώς για όλους μας»21.


2. ΦΟΒΟΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Όψεις ενός ‘mafia economic system’

Η οικονομία είναι μια πάρα πολύ σοβαρή υπόθεση για κάθε κοινωνία, για να μην εγκαταλείπεται στα χέρια των λίγων και των ‘ειδικών’, των επιχειρηματιών, των πολιτικών, των τεχνοκρατών και των οικονομετρών, γιατί η οικονομία πρέπει να υπηρετεί ολόκληρη την κοινωνία και να μην εκφυλίζεται σε πηγή άδικου και παράνομου πλουτισμού των λίγων, σε πηγή φτώχειας, βίας και εξαθλίωσης των πολλών, σε Οικονομία της Δυστυχίας. Το κορυφαίο ζήτημα του τρόπου παραγωγής του πλούτου σε κάθε κοινωνία, που συναρτάται με τη σχέση μεταξύ οικονομίας και κοινωνίας, μπορεί και πρέπει να προσεγγιστεί όχι απολίτικα και τεχνοκρατικά, αλλά με όρους πολιτικής κοινωνίας, διεπιστημονικά και οικουμενικά, στη λογική σκέπτομαι οικουμενικά και δρω τοπικά, αν πράγματι η ανθρωπότητα θέλει να βάλει τέλος στις ανισότητες, στη φτώχεια, στη βία και στους πολέμους, στην Οικονομία του Φόβου.

Δυστυχώς, όμως, η πολιτική κατανομής του πλούτου στις χώρες που κυριαρχούνται από τους φονταμενταλιστές της αγοράς απομακρύνεται όλο και ταχύτερα ακόμα και από το κοινωνικό συμβόλαιο και την έννομη τάξη της αστικής Δημοκρατίας και προσδιορίζεται, όλο και περισσότερο από τις ‘ειδικές σχέσεις’ των οργανωμένων κύκλων συμφερόντων με τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Μιάς εξουσίας, όμως, η οποία, στο βαθμό που η οικονομία μεταμορφώνεται στα πλαίσια του άκρατου νεοφιλελευθερισμού σε παραοικονομία, αυτή μεταμορφώνεται σε παραεξουσία και σε παρακράτος, που διαπαιδαγωγεί παραβατικά και μεταλλάσσει τον ανθρώπινο πολιτισμό και την ίδια την ανθρώπινη φύση. Η διαπλοκή παραοικονομίας και παραεξουσίας οδηγεί σ’ ένα mafia economic system22, η λειτουργία του οποίου επιβάλλει η κοινωνικά άδικη, αλλά ‘νομιμοποιημένη’ κατανομή του πλούτου στον καπιταλισμό, να συμπληρωθεί με την παράνομη και εγκληματική ανακατανομή, προς μεγαλύτερη ανισοκατανομή, του πλούτου, πράγμα που προϋποθέτει ισχυρά lobbies στη Δημόσια Διοίκηση, στα ηγετικά κλιμάκια των Ενόπλων Δυνάμεων, της Εκκλησίας, της Δικαιοσύνης, των Συνδικάτων, στο Κοινοβούλιο, στην Κυβέρνηση, συχνά μάλιστα και σε υπερεθνικά όργανα άσκησης εξουσίας. Έτσι οι πολίτες μιάς κοινωνίας του Φόβου εκπαιδεύονται στην οργανωμένη-κοινωνικοποιημένη παραβατικότητα στα πρότυπα της Mafia με στόχο τον πλουτισμό.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, «το οργανωμένο έγκλημα έχει αναδειχθεί σε παγκόσμια υπερδύναμη. Πέντε χιλιάδες εγκληματικές οργανώσεις με εκατομμύρια μέλη δρουν μόνο στις χώρες της Ευρώπης… Η δράση τους εντοπίζεται στα ανώτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, στις εταιρείες παροχής υπηρεσιών, στις κατασκευαστικές εταιρείες και βεβαίως εκεί όπου υπάρχουν δυνατότητες είσπραξης μεγάλων δημοσίων κονδυλίων. Οι δραστηριότητές τους δεν είναι κατ’ ανάγκη ανταγωνιστικές…, έχουν μοιράσει μεταξύ τους τόσο την επικράτεια των χωρών, όπου δραστηριοποιούνται εγκληματικά ανά τον κόσμο, όσο και τα αντικείμενα της δραστηριότητάς τους…, η οποία πολλές φορές συνδέεται με τη δράση τρομοκρατικών οργανώσεων…και φυσικά… προκαλούν σοβαρές αναταράξεις… ακόμα και στους κανόνες της πολιτείας»23.

Σ’ αυτά τα πλαίσια, αλλού λίγο κι’ αλλού πολύ, ο φόβος οργανώνεται κοινωνικά και αναπαραγόμενος στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων μεγάλης κυκλοφορίας και κύρια στα δελτία ειδήσεων τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών μεγάλης τηλεθέασης και ακροαματικότητας, δημιουργούν όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την εισοδηματική αφαίμαξη των «ευπαθών ομάδων του πληθυσμού» από τους ‘επιχειρηματίες του φόβου’.

Οι μορφές, η ένταση και η έκταση αυτού του φαινόμενου της παράνομης ανακατανομής του πλούτου, διαφέρουν από χώρα σε χώρα κι’ από εποχή σε εποχή. Σ’ αυτή την προσέγγιση θα περιοριστούμε σε μερικές μόνο, τις πιο γνωστές περιπτώσεις που αποτελούν τον καθημερινό Εφιάλτη εκατομμυρίων φτωχών Ελλήνων και συνιστούν παράνομη ανακατανομή πλούτου στη σημερινή Ελλάδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Φόβος του «Μικρού Αδερφού»

Ο «Μικρός Αδερφός» είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας, είναι ο «Αρμόδιος», ο εντεταλμένος εκπρόσωπος της εξουσίας στην Εφορία, στην Πολεοδομία, στο Υπουργείο, στην Τράπεζα και όπου αλλού συναντιέται οικονομικά ο πολίτης με την εξουσία και το κράτος. Είναι ο κ. Γρηγορόσημος, ο «δικός μας άνθρωπος!», είμαστε, κατά περίπτωση, εμείς.

Ο «Φόβος του Θεού», του Μεγάλου Τιμωρού

Αν και ο Αριστοτέλης και πολλοί μετά από αυτόν δίδαξαν την Ανθρωπότητα, πως «ο κόσμος υπήρξε ανέκαθεν και ουδέποτε υπεβλήθη σε κάποιο γίγνεσθαι», οι απανταχού της γης και κάθε εποχής εξουσιαστές επιμένουν διαφορετικά. Για να δώσουν κύρος στην ιδιοτελή εξουσία τους οι Φύλαρχοι, οι Μάγοι και οι όπου γης, κάθε εποχής και κάθε λογής εξουσιαστές μαστόρεψαν τα «έξυπνα σχέδια», έπλασαν θεούς και τους απαραίτητους δαίμονες, σοφίστηκαν θρησκείες, ίδρυσαν εκκλησίες, οργάνωσαν ιερατεία και από καταβολής κόσμου επιβάλλουν, με την άμεση και απροκάλυπτη, ή με την έμμεση βία και την απειλή της «Κόλασης», για τη «σωτηρία της ψυχής, την αιώνια ζωή και την ανάσταση των νεκρών» τη σκοτεινή και εκμεταλλευτική εξουσία τους.

Και για να μην μείνει κανένας έξω από τα λογιστικά κατάστιχα των ιερατείων σοφίστηκαν το «προπατορικό αμάρτημα», «τον απαγορευμένο καρπό του έρωτα», που χρεώθηκε σαν το μεγαλύτερο «αμάρτημα» και ως «ένοχη αγάπη», ανεκπλήρωτος έρωτας και καταπιεσμένο σεξ εξελίχθηκε στο αποτελεσματικότερο μέσο εκφοβισμού, χειραγώγησης και εξουσιασμού και φυσικά άγριας οικονομικής εκμετάλλευσης.

Ο Φόβος του «Μικρού Θεού», του Τιμωρού Εργοδότη

Η ψυχολογική τρομοκρατία στο χώρο της εργασίας (mobbing) έχει καταστρεπτικές επιδράσεις στη ζωή και στην προσωπικότητα του ατόμου. Κάθε πολίτης αυτού του πλανήτη, που εξασφαλίζει τη ζωή του πουλώντας τη μυϊκή ή την πνευματική του δύναμη σε σχέση εξαρτημένης εργασίας και μάλιστα σε ιδιωτική επιχείρηση, βιώνει καθημερινά στο μέγιστο βαθμό το φόβο της απόλυσης. Η απειλή μπορεί κάθε στιγμή να γίνει τιμωρία, και για πολλούς και ανεξάρτητους από τη θέληση και την απόδοση λόγους, μπορεί ο κάθε εργαζόμενος να βρεθεί ξαφνικά άνεργος στο δρόμο.

Όμως η ανεργία είναι ζόρικη υπόθεση, γιατί άνεργος σημαίνει άνευ-εργασίας και συνεπώς άνευ-εισοδήματος. Κι’ όποιος στις μέρες μας είναι άνευ εισοδήματος, αυτός είναι κατά συνέπεια και εκτός οικονομίας. Όποιος όμως είναι εκτός οικονομίας, σταδιακά βγαίνει στιγματισμένος και εκτός κοινωνίας, που σημαίνει πως ξαφνικά βρίσκεται στην πραγματική κόλαση. Οι πολύ τυχεροί, από αυτούς, γυροφέρνουν στο κοινωνικό περιθώριο. Στον «Αιώνα του Φόβου», στον αιώνα της παγκοσμιοποίησης οι στρατιές των ανέργων, αναφέρει η Viviane Forrester, αντιμετωπίζονται σαν «πλήθη ανθρώπων που πλεονάζουν»24, κάτι δηλαδή σαν ‘περιττό λίπος’ της καπιταλιστικής οικονομίας και κοινωνίας, ‘το οποίο και αποβάλλεται δια των απολύσεων’, της ανεργίας και της εξαθλίωσης.

Η απόλυτη φτώχεια, όταν σμίγει με τις ενοχές, την χαμένη αυτοπεποίθηση και το κοινωνικό στίγμα του μακροχρόνια άνεργου, οδηγεί σταδιακά στη μελαγχολία, στην απώλεια της αυτοπεποίθησης και του αυτοσεβασμού, τελικά οδηγεί στην πλήρη κατάρρευση της προσωπικότητας, στην απόλυτη εξαθλίωση και στη φρίκη. Εκεί ακριβώς που τα μικρά και τα μεγάλα «αφεντικά του κόσμου» θέλουν να οδηγήσουν τους άνεργους και κατά συνέπεια και τους εργαζόμενους, στη διάθεση για υποταγή.

Ο Φόβος του Θανάτου

Ο Φόβος του Θανάτου δεν είναι ο φόβος για την υποτιθέμενη «μεταθανάτια ζωή» και την απειλή της κόλασης, θέμα, που όπως είδαμε, το οργανώνει κοινωνικά και το διαχειρίζεται οικονομικά ο «τιμωρός θεός» δια των πολύχρωμων ιερατείων των αυτόκλητων αντιπροσώπων του στη γη. Εδώ μιλάμε λοιπόν για το φόβο του πρόωρου τερματισμού αυτού του συναρπαστικού, του μοναδικού ταξιδιού της «προθανάτιας», της μιας και μοναδικής ζωής μας, που εμπίπτει στις αρμοδιότητες των γιατρών, των νοσοκομείων και των φαρμακοβιομηχανιών.

Δεν υπάρχει άνθρωπος, που, ο ίδιος ή κάποιο προσφιλές του πρόσωπο, αντιμετώπισε κάποια στιγμή σοβαρό πρόβλημα υγείας και δεν ένιωσε το «Φόβο του Θανάτου», εκείνο τον κρύο ιδρώτα που οδηγεί σε πλήρη απόγνωση και απελπισία, σε πλήρη εξάρτηση από τον «θεράποντα ιατρό». Εύκολη λεία για τους εμπόρους του θανάτου, οι οποίοι ενεργοποιούν το μηχανισμό του φόβου για να εισπράξουν, «το φακελάκι του γιατρού», την extra αμοιβή του χειρούργου και τα «μπόνους» από τις περιττές και εικονικές εργαστηριακές εξετάσεις και την καθ’ υπαγόρευση συνταγογραφία, πέρα από την αφαίμαξη των ασθενών από διάφορους τσαρλατάνους με τα γιατροσόφια τους και τους αδίστακτους αγύρτες ρασοφόρους θαυματοποιούς.

Ο Φόβος του «Νόμου του ισχυρότερου»


Νόμοι, με την έννοια των κανόνων, που ρυθμίζουν τις σχέσεις μεταξύ συμβιούντων ανθρώπων υπήρχαν πάντα. Σε κάποια ιστορική στιγμή, διαφορετική για κάθε οργανωμένη κοινωνία, κατέστει αναγκαία η απόσπαση κάποιων, των πιο ικανών, από την πρακτική παραγωγή, για να ασχοληθούν με τα «κοινά», συνεπώς και με το σχεδιασμό, την οργάνωση, το συντονισμό, τη διεύθυνση και τη διαχείριση της παραγωγής, δηλαδή του πλούτου της κοινωνίας. Έτσι γεννήθηκε ο κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας και μαζί με αυτόν η διάσπαση της κοινωνίας σε τάξεις,, σ’ εκείνους που αποφασίζουν, δηλαδή στους εξουσιαστές και σ’ εκείνους που εκτελούν, δηλαδή στους εξουσιαζόμενους.

Οι εξουσιαστές όμως που αποφασίζουν για την παραγωγή των αγαθών και για τη διαχείριση του κοινωνικού πλούτου , αποφασίζουν να ιδιοποιούνται, πέρα από τις λείες των πολέμων και μέρος του κοινωνικού πλούτου, η συσσώρευση του οποίου γίνεται ατομική ιδιοκτησία δούλων, γης και κεφαλαίου, που αυτονομείται απέναντι στην υπόλοιπη κοινωνία, γίνεται «περιουσία» και κατοχυρώνεται νομικά.

Σε όλη την αργόσυρτη διαδρομή της ανθρώπινης ιστορίας οι νόμοι μεταβάλλονται. Κάποιοι καταργούνται ομαλά ή βίαια και κάποιοι νέοι τίθενται σε ισχύ. Γύρω από το ζήτημα της φιλοσοφίας, της γένεσης, της ουσίας και της σκοπιμότητας των νόμων υπάρχει μια, όσο και η κοινωνία παλιά, συζήτηση.

Στην αρχαία Ελλάδα οι νόμοι ήταν κατά τον Πλάτωνα «έκφραση μιας αιώνιας ιδέας», κατά τον Αριστοτέλη «εξαντικειμενίκευση της κοινωνικά αποδεκτής αρετής» και κατά τον Θρασύμαχο «οι νόμοι είναι έκφραση της βούλησης του ισχυρότερου». Στο Μεσαίωνα οι νόμοι ήταν «εκδήλωση της θείας βούλησης», κάτι που το υποστηρίζουν ακόμα σήμερα όλα τα θεοκρατικά και φασιστικά καθεστώτα.

Τα κινήματα, του πρώιμου βυζαντινού Ουμανισμού και στη συνέχεια της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού επανέφεραν τη συζήτηση στη γη και στην κοινωνία, μέχρι του σημείου μάλιστα που η «νομοθετική εξουσία» πρέπει να αποτελεί έκφραση της γενικής βούλησης της κοινωνίας και να ασκείται με ειδικές διαδικασίες από δημοκρατικά εκλεγμένα κοινοβούλια, στα πλαίσια πάντα ενός «βασικού νόμου», του Συντάγματος, το οποίο φυσικά καταργείται, βίαια ή ομαλά, αναστέλλεται μερικά ή συνολικά, ή τροποποιείται ανάλογα με το συσχετισμό δύναμης στο κοινοβούλιο και σύμφωνα με τα συμφέροντα που ελέγχουν την πολιτική και κατά συνέπεια και τη νομοθετική εξουσία.

Γίνεται λοιπόν φανερό, όπως υποστήριξε ο Μαρξ και πολλοί άλλοι πριν και μετά απ’ αυτόν, ότι οι νόμοι δεν είναι παρά ο αντικατοπτρισμός των εκάστοτε οικονομικών σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων και των τάξεων κάθε ιστορικά συγκεκριμένης κοινωνίας. Αυτό σημαίνει απλά ότι οι νόμοι λειτουργούν πρωταρχικά ως νομιμοποίηση της εξουσίας και συνεπώς αποτελούν έκφραση της βούλησης των εκάστοτε, με τη βία των όπλων ή με τη βία των μεθόδων, κατόχων της εξουσίας.

Με αυτή την έννοια το κάθε νομικό σύστημα, ως Δίκαιο και «Δικαιοσύνη», λειτουργεί και ως αναγκαίο συστατικό στοιχείο του πολιτικού εποικοδομήματος, που επηρεάζει αποφασιστικά την ιδεολογία, την ηθική, την αισθητική και τη διαπαιδαγώγηση των πολιτών και κατά συνέπεια τον πολιτισμό της συγκεκριμένης κοινωνίας και χώρας.

Από τη στιγμή που ο νόμος εκφράζει το δίκαιο του ισχυρότερου, το δίκαιο του εξουσιαστή, το δίκαιο του κατέχοντος, δηλαδή το δίκαιο του δουλοκτήτη, του φεουδάρχη και του κεφαλαιοκράτη, αυτό σημαίνει πως εμπεριέχει βία και αδικία, οπότε είναι φυσικό για τους πολλούς, για τους εξουσιαζόμενους και οικονομικά και κοινωνικά εκμεταλλευόμενους δούλους, δουλοπάροικους και μισθωτούς να αφήνει μια αίσθηση αδικίας και μάλιστα μιας θεοποιημένης «αδικίας νόμιμης».

Με το πέρασμα του χρόνου η αδικία συσσωρεύεται, «πνίγει» τους αδικούμενους και εκφράζεται σαν παράπονο, διαμαρτυρία, αγωνιστική διεκδίκηση. Οι εξουσιαστές αρχίζουν να ανησυχούν, να «παίρνουν μέτρα», συνήθως αυταρχικότερα, να φοβούνται ότι θα χάσουν τα προνόμια, ίσως και την εξουσία. Κι’ όταν ο Φόβος τους εξελίσσεται σε εφιάλτη, τότε κινούν τους μηχανισμούς καταστολής, περιορίζουν τις λαϊκές ελευθερίες, συρρικνώνουν τα ατομικά δικαιώματα των εργαζομένων και κάποια στιγμή κάνουν χρήση της κρατικής βίας και τρομοκρατίας, φυλακίζοντας ολόκληρες κοινωνίες.

Σε τέτοιες στιγμές κοινωνικής κρίσης, όπου οι άδικοι νόμοι εκλύουν την κρυμμένη σ’ αυτούς βία, οπότε, σύμφωνα με το φυσικό νόμο της δράσης που προκαλεί αντίδραση, οι αποδέκτες της κρατικής βίας και τρομοκρατίας αναγκάζονται να αντισταθούν, εμπλεκόμενοι έτσι σ’ ένα φαύλο κύκλο του Φόβου και της Βίας. Συχνά η κοινωνική σύγκρουση γίνεται αναπόφευκτη και ανεξάρτητα από το «νικητή», η συγκεκριμένη οικονομική, κοινωνική και νομική τάξη καταρρέει και τη θέση της παίρνει μια καινούργια τάξη, μια καινούργια πραγματικότητα, στα σπλάχνα της οποίας κρύβεται μια νέα αδικία, δηλαδή μια νέα εξουσιαστική βία, το σπέρμα μιας νέας ανατροπής.

Έτσι γράφεται μέχρι σήμερα η ιστορία των κοινωνιών και της Ανθρωπότητας. Πιθανότατα θα συνεχίσει να γράφεται με τον ίδιο, και στο ορατό μέλλον, τρόπο. Όσο τουλάχιστον οι νομοθέτες θα νομιμοποιούν την ιδιοποίηση, δηλαδή την κλοπή του κοινωνικού πλεονάσματος και θα επιβάλλουν έναν άδικο καταμερισμό του παγκόσμιου, του εθνικού και του τοπικού κοινωνικού πλούτου, αδιαφορώντας για τις ανάγκες των εργαζόμενων, της κοινωνίας, της ανθρωπότητας και των επόμενων γενεών.

Αξίζει, τέλος, να μελετήσουμε επισταμένα τη διαδικασία της διεθνοποίησης της έννομης τάξης, ως διαδικασία παράλληλη της παγκοσμιοποίησης, για να δούμε ποιος υπαγορεύει νόμους, δηλαδή ποιος είναι πραγματικά ο παγκόσμιος νομοθέτης, άρα και ο ουσιαστικός νομέας του πλούτου και κατά συνέπεια το παγκόσμιο αφεντικό. Ίσως έτσι ζώντας πρόωρα τον εφιάλτη, που μας ετοιμάζουν οι νεοσκοταδιστές και οι νεοφασίστες, ξυπνήσουμε και στρατευθούμε σ’ ένα Νέο Διαφωτισμό, ικανό να σταθεί φραγμός στη νέα απόλυτη βαρβαρότητα. Ας δούμε όμως ένα παράδειγμα γένεσης α-δικαίου.

Ο Χάρολντ Πίντερ, βραβείο Nobel Λογοτεχνίας 2005, μας μεταφέρει μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική και πολύ ενδιαφέρουσα για μας τους Έλληνες, εικόνα, για το πώς αντιλαμβάνονται οι Αυτοκράτορες της Νέας Ρώμης τον «παγκόσμιο» ρόλο τους, τα δικαιώματα των Λαών να αυτοπροσδιορίζονται, τους Νόμους, τη Δικαιοσύνη και το Διεθνές Δίκαιο: «Το 1965 ο Πρόεδρος Λίντον Τζόνσον είπε στον Έλληνα πρέσβη στις ΗΠΑ. ‘Γάμησε τη Βουλή σας και το Σύνταγμα. Η Αμερική είναι ελέφαντας. Η Κύπρος είναι ψύλλος. Η Ελλάδα είναι ψύλλος. Αν αυτοί οι δύο τύποι εξακολουθήσουν να προκαλούν φαγούρα στον ελέφαντα, μπορεί να φάνε καμιά γερή φάπα … Αν ο πρωθυπουργός σου αρχίζει να μου λέει για Δημοκρατίες, Κοινοβούλια και Συντάγματα, αυτός, το Κοινοβούλιο και το Σύνταγμά του μπορεί να μην κρατήσουν και πολύ’. Το εννοούσε. Δυό χρόνια αργότερα , οι συνταγματάρχες πήραν την εξουσία και ο Ελληνικός Λαός πέρασε εφτά χρόνια στην κόλαση»25. Αυτή είναι ολόκληρη η γυμνή αλήθεια του νόμου του ισχυρότερου, από τον κ. Γρηγορόσημο μέχρι τον Ηγεμόνα και τον πλανητάρχη.

3. ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΝΕΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟ: ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΦΟΒΟ

Ο Νομπελίστας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης λέει: «τείχη που χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην και χωρίς αιδώ μεγάλα και υψηλά τριγύρω μας εκτίσαν…δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος και η Κόλαση που θα χτίσουμε. Αν η ποίηση μας παρέχει μια διαβεβαίωση, και δη στους καιρούς τους duerftiger, (τους χαλεπούς) είναι ακριβώς αυτ, ότι η μοίρα μας, παρ’ όλα αυτά, βρίσκεται στα χέρια μας. Πάντως όσοι από μας μπορούν και το αντέχουν να λοξοδρομήσουν από το ‘πολιτικώς ορθόν’, ας το τολμήσουν… Ποιος ξέρει, μπορεί -εκτός από τη χλεύη του κόσμου των γερόντων που φεύγει- να κερδίσουν ένα ανεπαίσθητο μειδίαμα από τα παιδιά που έρχονται. Από τα παιδιά που θα μας διατάξουν να πούμε στον ήλιο να βρει καινούργιο δρόμο…»26.

Συνεπώς μπορούμε να ελπίζουμε πως, οι εργαζόμενοι, οι δημιουργοί του πλούτου και του πολιτισμού, δηλαδή τα θύματα, όπου γης, ως κοινωνικά αρμόδιοι και οι επιστήμονες και πνευματικοί Άνθρωποι ως ηθικά, αλλά και ως ειδικά αρμόδιοι θα κάνουν σταδιακά, ότι μπορούν για να λειτουργήσουμε σαν το συλλογικό συνειδητό υποκείμενο της ιστορίας, που θα πάρει στα χέρια του τη ζωή του, οπότε και στο βαθμό που θα σφυρηλατούμε όλοι μαζί το κοινό μας μέλλον, στον ίδιο βαθμό θα απελευθερωνόμαστε από το Φόβο του θεού και του θανάτου, του πλανητάρχη και του εργοδότη, του εξουσιαστή και του αρμόδιου, του άσπρου και του μαύρου ιερατείου, από «το Φόβο της ελευθερίας» και της σκιάς μας. Τότε θα μπορούμε να πούμε πως ο απάνθρωπος και καταστροφικός καπιταλισμός δεν είναι αιώνιος, δεν είναι η μοίρα του Ανθρώπου.

Σήμερα, ιδιαίτερα μετά τη χρεοκοπία όλων των μοντέλων του «σοσιαλισμού μέσα στον καπιταλισμό», δηλαδή της Σοσιαλδημοκρατίας και την παράδοση του πρώην «υπαρκτού σοσιαλισμού», δηλαδή το «ειρηνικό πέρασμα» από τον «κρατικομονοπωλιακό» στον ιδιωτικό καπιταλισμό της λεγόμενης ελεύθερης αγοράς, η Ανθρωπότητα χρειάζεται ένα Νέο Όραμα, ένα Νέο Σχέδιο Πολιτισμού, έξω, πέρα και ενάντια στον καπιταλισμό και σε κάθε εκμεταλλευτικό, σκοταδιστικό, σπάταλο, βίαιο και καταστροφικό σύστημα.

Στον εικοστό πρώτο αιώνα της συμβατικής χρονολογίας, στον εκατομμυριοστό-τόσο, όμως της βασανιστικής πορείας της Ανθρωπότητας, συντρέχουν πιά όλες οι αναγκαίες και ικανές συνθήκες να περάσουν σταδιακά όλες οι κοινωνίες από τις «συνθήκες της αναγκαιότητας» στις «συνθήκες της Ελευθερίας». «Η σύγχρονη εποχή, είναι πιθανόν η πρώτη που έχει θέσει ρητά και πραγματικά σε όλα τα πεδία το μεγάλο πολιτικό πρόβλημα: όχι μόνο ως αγώνα για την εξουσία στο εσωτερικό δεδομένων πολιτικών θεσμών, ούτε για τον μετασχηματισμό αυτών και μερικών άλλων θεσμών, αλλά ως πρόβλημα συνολικής ανασυγκρότησης της κοινωνίας…»27. Ας δούμε όμως το ίδιο πρόβλημα κι’ από μια δεύτερη οπτική γωνία:

«Η κατάργηση της κοινωνικής αλλοτρίωσης, είναι αδύνατη χωρίς την κατάργηση της αλλοτρίωσης των διάφορων ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Κατά συνέπεια το πρόβλημα της οικονομικής αλλοτρίωσης δεν μπορεί να λυθεί μόνο με την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας. Η μετατροπή της ατομικής ιδιοκτησίας σε κρατική ιδιοκτησία («καπιταλιστική» ή «σοσιαλιστική») δεν επιφέρει καμία αλλαγή στην καταπίεση του εργαζόμενου ανθρώπου, του παραγωγού. Η κατάργηση της οικονομικής αλλοτρίωσης απαιτεί επίσης την κατάργηση και της κρατικής ιδιοκτησίας , και την μετατροπή της σε πραγματική κοινωνική ιδιοκτησία. Αυτό όμως δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την οργάνωση όλης της κοινωνικής ζωής πάνω στη βάση της αυτοδιοίκησης των άμεσων παραγωγών»28. Και μια τρίτη προσέγγιση από τον Έριχ Φρομ:

«Οι επιδιώξεις αυτές δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν σε οποιαδήποτε προηγούμενη περίοδο της ιστορία γιατί έλλειπε η υλική βάση ανάπτυξης…Το πρόβλημα της παραγωγής έχει λυθεί, τουλάχιστον κατ’ αρχήν και μπορούμε να προσβλέπουμε σ’ ένα μέλλον αφθονίας, στο οποίο ο αγώνας για την εξασφάλιση οικονομικών προνομίων δεν θα είναι απαραίτητο , όπως στην περίοδο της οικονομικής στενότητας. Τα πρόβλημα, λοιπόν, που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι το πρόβλημα της οργάνωσης των κοινωνικών και οικονομικών δυνάμεων, σε τρόπο ώστε ο άνθρωπος σα μέλος μιας οργανωμένης κοινωνίας να μπορεί να γίνει κυρίαρχος αυτών των δυνάμεων και να πάψει να είναι σκλάβος τους»29.

Όταν αυτό το όραμα, αυτή η Ουτοπία, αυτό το Μέλλον αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα, τότε και ο Καπιταλισμός θα αρχίσει να γίνεται Ιστορία, Ιστορία μέχρι το Τέλος της, σαν το τελευταίο κεφάλαιο της Προϊστορίας της Ανθρωπότητας. Όταν σημάνει το τέλος όλων των Δεσποτισμών που απειλούν την Ανθρωπότητα, τότε θα αρχίσει και η πραγματική Ιστορία του Ανθρώπου, η πραγματική Ιστορία «της κοινωνικοποιημένης Ανθρωπότητας».

Τότε θα αρχίσει ένας καινούργιος Άνθρωπος να γεννιέται, κι’ ένας καινούργιος πολιτισμός θα αρχίσει να ανατέλλει, ένας Οικουμενικός Ουμανιστικός Πολιτισμός με περιεχόμενο την Άμεση Δημοκρατία των Πολιτών, των Λαών και των Εθνών. Ένας Ουμανισμός, που θα έχει απαλλαγεί τόσο από την εράσμια Philanthropia, όσο και από την υποκριτική και προσβλητική ελεημοσύνη των αστών και των παπάδων, για να μπορεί, όπως υπογραμμίζουν οι Πολ Ζακοπέν και Ζακλίν Λαγκρέ, «να εκφράζει την αναγνώριση της αξίας του Ανθρώπου, αξίας αυτοτελούς που δεν στηρίζεται σε κανενός είδους υπερβατικό και θεολογικό υπόβαθρο, την εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της ανθρώπινης φύσης και της καλλιέργειας, την έννοια της ιστορικής προόδου»30.

Έχω την αίσθηση πως η ιστορία εγκυμονεί ένα νέο επαναστατικό ουμανιστικό ιδεώδες, που θα συμπυκνώνει όλη τη συσσωρευμένη σοφία, την ασύλληπτη επιστημονική γνώση και την αξιοθαύμαστη τεχνολογία και θα εκφραστεί από ένα νέο επαναστατικό ουμανιστικό κίνημα που θα καταστήσει παρελθόν «τον πολιτισμό των θεών και των κερδών» και θα ανοίξει το μέλλον στον Πολιτισμό του Ανθρώπου, γιατί «για τον Άνθρωπο το ανώτατο αγαθό είναι ο Άνθρωπος», όπως παρατηρεί ο σχεδόν ξεχασμένος, αλλά πάντα επίκαιρος Κάρολος Μαρξ. Υπάρχει μια πραγματικότητα. Αυτή είναι ο Φόβος που ταυτίζεται με τη φύση, την ύπαρξη και τη λειτουργία του καπιταλισμού και απειλεί την ανθρωπότητα με την αιώνια βαρβαρότητα. Μόνο η πλατιά συνειδητοποίηση της σύγχρονης πραγματικότητας που διαμορφώνεται από την παγκόσμια κυριαρχία του εξουσιαστικού Φόβου, δηλαδή η συνειδητοποίηση πως, «δεν θα φύγει μόνος του ο τρόμος, η αλήθεια είναι ο μόνος δρόμος»31, εγγυάται πως με τη δική μας ενεργό συμμετοχή στο κοινωνικό γίγνεσθαι, ένας καλύτερος κόσμος είναι εφικτός. Αυτός ο αγώνας της γνώσης και της αλήθειας αποτελεί το κορυφαίο επαναστατικό καθήκον της εποχής μας για τις δυνάμεις της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού.

----------------------------------------------------------------------------------
1 Αυτό το κείμενο παρουσιάστηκε ως εισήγηση στο «Πανελλήνιο Συνέδριο Πολιτικής Ψυχολογίας» που διοργάνωσε το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης το Μάη 2006 στο Ρέθυμνο. Αφιερώνεται στη μνήμη του Καθηγητή Πολιτικής Ψυχολογίας και Προέδρου της Επιστημονικής Εταιρίας Πολιτικής Ψυχολογίας Γιώργου Ν. Γαλάνη, που πάλεψε το σύστημα του Φόβου, αλλά νικήθηκε από τον καρκίνο.

2 Μπρζεζίνσκι Ζμπίγκνιου, Η μεγάλη σκακιέρα, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 1998, σελ. .65.

3 Όπου παραπάνω. Σελ. 104-105.

4 Μπζεζίνσκι, Ζμπίγκνιου, Η Επιλογή, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 2005, σελ. 223.

5 Μπρζεζίνσκι Ζ., Η μεγάλη σκακιέρα, ό. π., σελ. 78.

6 Μπζεζίσκι Ζμπίγκνιου, Η Επιλογή, ό. π., σελ. 31-32.

7 Αναφέρεται στο σχόλιο «Κόσμος-Δρόμοι» του Ρούσσου Βρανά, ΤΑ ΝΕΑ 12.05.2006.

8 Μπρζεζίσκι Ζμπίγκνιου, Η Επιλογή, ό.π., σελ. 338-340.

9 Αναφέρεται στο Schnabel William, Άμεση φασιστική ενημέρωση: Οι πρακτικές και οι καταχρήσεις των αμερικανικών μέσων μαζικής ενημέρωσης, στο: ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ΠΑΤΑΚΗΣ, Αθήνα 2003, σελ. 321.

10 Μπρζεζίνσκι Ζ., Η Επιλογή, ό. Π. σελ. 352.

11 Μαρκούζε Χέρμπερτ, Φιλοσοφικά Δοκίμια, ΜΠΟΥΚΟΥΜΑΝΗΣ, Αθήνα 1970, σελ. 8 και 19

12 Τριανταφύλλου Σώτη, Σημείωμα για τον αντιαμερικανισμό στην Ελλάδα, στο: ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ό. π. , σελ. 20.

13 Ulmo Sylvia, Είναι ο αντιαμερικανισμός μια διανοητική ασθένεια; στο ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ό.π., σελ.. 40

14 Goshorn Keit A., Η πολιτική της βαθιάς δυσπιστίας, στο: ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ό.π. , σελ.293.

15 Schnabel William, Άμεση…, ό. π. ,σελ.296.

16 Dessens Nathalie, Ο Μύθος του Νότου, στο: ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ό. π. σελ. 48.

17 Αναφέρεται από Ulmo Sylvia, Είναι ο αντιαμερικανισμός…, ό. π., σελ.44.

18 Ό. π.

19 Ιωακείμογλου Ηλίας, Ο αντιαμερικανισμός, η Αριστερά και ο εθνικισμός, στο: ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ό. π. , σελ.. 24.

20 . Βούλγαρης Γιάννης, Ο αντιαμερικανισμός χθες και σήμερα, ΤΑ ΝΕΑ, 29-30.04.2006, σελ. 11

21 Martin Jean-Pierre, Αυτοτιμωρούμενος, στο: ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ό. π. , σελ. 339.

22 Τυπικότερη περίπτωση ενός mafia economic system είναι αυτό που προέκυψε στη Ρωσία μετά από τις ιδιωτικοποιήσεις στην περίοδο Γιέλτσιν, Βλέπε σχετικά, Λάμπος Δημήτρης, Οι ιδιωτικοποιήσεις σήμερα. Η περίπτωση της Ρωσίας και της Ανατολικής Γερμανίας, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, 112/2001

23 «Παγκόσμια υπερδύναμη το οργανωμένο έγκλημα», ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ, 27.04.2006, σελ.,. 34-35.

24 Forrester Viviane, Η οικονομική φρίκη, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 1997.

25 Αναφέρεται από Παπασταύρου Σταυρούλα, «Και η σιωπή είναι συνενοχή»,Παρουσίαση του Χάρολντ Πίντερ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 26.03.06

26 Φελέκης Νίκος, Σε καιρούς duerftiger. Δέκα χρόνια από το θάνατο του Οδυσσέα Ελύτη, ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ, 18-19.03.2006

27 Καστοριάδης Κορνήλιος, Τα σταυροδρόμια του Λαβυρίνθου, ΥΨΙΛΟΝ/ΒΙΒΛΙΑ, Αθήνα 1991, σελ. 297.

28 Πέτροβιτς Γκάγιο, ΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Αθήνα 1973, σελ. 30.

29 Φρομ Έριχ, Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία, ΜΠΟΥΚΟΥΜΑΝΗΣ, Αθήνα 1971, σελ. 299.

30 Ζακοπέν Πολ, Λαγκρέ Ζακλιν, Έρασμος, Ουμανισμός και γλώσσα, ΠΑΤΑΚΗΣ, Αθήνα 1998, σελ. 21.

31 Λάμπος Δημήτρης, Η ιστορία ενός «Μισάνθρωπου», ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ, Αθήνα 2008, σελ. 100.



Κώστας Λάμπος E-mail:prodial21@gmail.com
E.:www.infonewhumanism.blogspot.com
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ MOMTHLY REVIEW , ΓΕΝΑΡΗΣ 2009)

Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2009

Η εκδίκηση της μαύρης Αφρικής ή Τέλος του ''Αmerican Dream''?

Ο Μπαράκ Χουσεϊν Ομπάμα έγινε, με τιμές και σε σκηνικό χλιδής και δύναμης ρωμαίου αυτοκράτορα, ο νέος πλανητάρχης.


(Το σκίτσο είναι του ΙΩΑΝΝΟΥ από την ATHENS VOICE, 22-28.01.2009)


Μετά τη πρώτη νίκη του στην Αϊόβα δήλωσε: "Πρέπει να νικήσουμε και στις γενικές εκλογές για να θεραπεύσουμε το αμερικανικό έθνος και να σώσουμε τον κόσμο".

Δυό διαπιστώσεις και δυό παραδοχές:

1. Το αμερικανικό έθνος είναι άρρωστο και χρειάζεται θεραπεία.

2. Ο κόσμος κινδυνεύει και πρέπει να σωθεί.

Συμφωνούμε απόλυτα με τον Μπαράκ Χουσεϊν Ομπάμα και του ευχόμαστε :

1. Να μείνει Πρόεδρος των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής και να μην έχει την τύχη κανενός από τους Κέννεντυ, του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και όσων άλλων, κι' ήταν πολλοί, προέδρων δολοφονήθηκαν στη χώρα του.

2. Να δικαιώσει τις ελπίδες των κοντά 200 εκατομμυρίων συμπολιτών του, της Φτωχής Αμερικής, που ζουν υπό άθλιες συνθήκες στα διάφορα Slums των αμερικανικών μεγαλουπόλεων, πολλοί από τους οποίους δεν έχουν εργασία και δεν μπορούν να εξασφασφαλίσουν ούτε ένα γεύμα την ημέρα.

3. Να πάρει την εκδίκηση για λογαριασμό της λεηλατημένης Μαύρης Αφρικής και των σκλάβων προγόνων του μαύρου πληθυσμού των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ο οποίος δικαιολογημένα περιμένει από αυτόν δικαιοσύνη, ισότητα, ελευθερία, ευημερία, ειρήνη και έμπρακτη αναγνώριση της συμβολής του στη διαμόρφωση του αμερικανικού έθνους.

4. Να θεραπεύσει το Αμερικανικό έθνος από την οικονομική ολιγαρχία, το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, τη νεοχριστιανική Δεξιά και τον ιμπεριαλιστικό ηγεμονισμό, που ταυτίζουν τον πλούτο της Αμερικής και την ευημερία των Αμερικανών με τη φτώχεια και τη δυστυχία της υπόλοιπης Ανθρωπότητας.

5. Να σεβαστεί το δικαίωμα των υπόλοιπων Λαών του πλανήτη και πρώτα απ’ όλα του πολύπαθου παλαιστινιακού Λαού, για Αυτοδιάθεση και να αποσύρει αμέσως τις χίλιες και πλέον αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις που η χώρα του συντηρεί για τη λεηλασία, με τους φονικούς πολέμους, στον πλανήτη Γη.

6. Να μην απογοητεύσει όσους τον πίστεψαν και τον ψήφισαν και τα δισεκατομμύρια των ανθρώπων που ευχήθηκαν την εκλογή του για τους παραπάνω λόγους.

7. Να μετασχηματίσει τις δομές της αμερικανικής οικονομίας, από οικονομία, παραγωγής όπλων καταστροφής και συστημάτων πολέμου, σε οικονομία παραγωγής αγαθών ευημερίας και ειρήνης

8. Να πρωταγωνιστήσει, ως μεγάλη και επιστημονικά-τεχνολογικά ηγέτιδα δύναμη στην απαγκίστρωση της ανθρωπότητας από τις πανάκριβες, πολεμογενείς και περιβαλλοντοκτόνες ορυκτές πηγές ενέργειας, όπως το κάρβουνο, το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το ουράνιο και να στραφεί προς την ενεργειακή απελευθέρωση της ανθρωπότητας, με την αξιοποίηση όλων των εναλλακτικών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και κυρίως της «σχεδόν μηδενικού κόστους (Rifkin)» ενέργειας του υδρογόνου, για τη σωτηρία του πλανήτη και για τη δραστική μείωση του κόστους παραγωγής των αγαθών της ευημερίας και της ειρήνης, για την εξάλειψη της της πείνας, της φτώχειας, της δυστυχίας και των αιτιών του πολέμου.

9. Να πρωταγωνιστήσει, ως μεγάλη δύναμη, στην παγκόσμια συνεννόηση για την κατάργηση όλων των θεσμών, δομών και οργανισμών, όπως ΟΗΕ, ΠΟΕ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα, ΝΑΤΟ, G8, G20 κλπ, που οικοδομήθηκαν πάνω στη λογική της σύγκρουσης μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων με στόχο την υπερίσχυση του νικητή πάνω σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα και να πρωτοστατήσει στην προώθηση νέων θεσμών και οργανισμών που θα προωθούν και θα εγγυώνται την παγκόσμια συνεργασία, την παγκόσμια ευημερία και την παγκόσμια ειρήνη.

10. Να απαλλαγεί από την υπεροψία του αμερικανού ηγεμόνα και του παγκόσμιου πλανητάρχη, να εξαλείψει το Φόβο και τη βία και να στηριχθεί και να κρατήσει από το αμερικανικό έθνος σταθερές ανθρωπιστικές αξίες, όπως:

α. την αγωνιστική παράδοση από τους αγώνες του για την ανεξαρτησία του, αλλά και από τους αγώνες των Αφροαμερικανών για την κατάργηση της δουλείας και για τα ανθρώπινα δικαιώματα,

β. το πνεύμα ελευθερίας του Jefferson, την απελευθερωτική πρακτική του Linkoln, την υπομονή και την επιμονή των Αφροαμερικανών και των λευκών Αμερικανών εργατών και

γ. τον μαχόμενο ανθρωπισμό που επιζητούσε καυτηριάζοντας την απάνθρωπη δουλεία η Harriet Beacher Stowe με τη Καλύβα του Μπάρμπα Θωμά.

Αν ο Μπαράκ Χουσεϊν Ομπάμα αποδείξει ότι πιστεύει στις παραπάνω αξίες και προσπαθήσει με σύνεση και επιτυχία να τις κάνει πραγματικότητα τότε θα έχει δικαιώσει τις προσδοκίες των Αμερικανών και της υπόλοιπης ανθρωπότητας και θα έχει συμβάλλει στη θεραπεία της Αμερικής και στη σωτηρία του κόσμου.

Διαφορετικά το μόνο κέρδος από την εκλογή του θα είναι το παραπέρα ξέφτισμα του συγκεκριμένου "AMERICAN DREAM" και η παραπέρα συνειδητοποίηση της πραγματικότητας, πως η σωτηρία του κόσμου δεν μπορεί παρά να είναι έργο του ίδιου του κόσμου, γεγονός που προϋποθέτει την ανατροπή του καπιταλισμού και του ηγεμονικού αμερικανισμού, πράγματα που δεν φαίνεται και δεν μπορεί άλλωστε να είναι στα σχέδια του Μπαράκ Χουσεϊν Ομπάμα και των πολεμοκάπηλων γερακιών που του επέβαλε ο σκληρός πυρήνας του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, ο οποίος και (να μην το ξεχνάμε γιατί είναι σημαντικό της αποστολής του ως προέδρου), στήριξε οικονομικά και πολιτικά την εκλογή του.

Εμείς (www.infonewhumanism.blogspot.com), της Πρωτοβουλίας Διαλόγου για ένα Νέο Ουμανισμό δεν έχουμε ψευδαισθήσεις, αλλά θα ήμασταν οι ευτυχέστεροι των ανθρώπων να μας διαψεύσει η πραγματικότητα. Γι’ αυτό λέμε με παρρησία τη γνώμη μας, τώρα, όταν άλλοι, αμερικανολάτρες και «αμερικανοαφοριστές» το έχουν ρίξει στις κατάρες, στο γλείψιμο και στο λιβάνισμα, και προωθούμε τώρα το διάλογο και λέμε παρών στον αγώνα για μια άλλη Αμερική και για ένα καλύτερο κόσμο, χωρίς καπιταλισμό και φτώχια, χωρίς ιμπεριαλισμό και πόλεμο. Για ένα κόσμο της Ισότητας, της Ελευθερίας, της Ειρήνης και της Ανθρωπιάς. Για ένα Οικουμενικό Ουμανιστικό Πολιτισμό.

Kώστας Λάμπος - prodial21@gmail.com
αναδημοσίευση από το http://www.globala.blogspot.com/

Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2009

- Tι είναι αυτό; - 'Eνα σπουργίτι

Tι είναι αυτό;

ή αυτό?

Μια καταπληκτική δουλειά!!

Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2009

Σκέψεις ενός φιλόσοφου για τα θλιβερά γεγονότα στη Λωρίδα της Γάζας

Λένε πως η αλήθεια είναι το πρώτο θύμα ενός πολέμου. Μάλλον είναι το πρώτο θύμα της κτηνωδίας. Αναγκάζεσαι να πεις ψέματα, ίσως ακόμα και στον ίδιο σου τον εαυτό, όταν μετέχεις στην κτηνωδία. Δε θα αναγκαζόσουν, ωστόσο, να πεις ψέματα ευθύς εξαρχής σχετικά με έναν πόλεμο που θα ήταν πράγματι δίκαιος.

Με τον όρο «σιωνισμός» εννοώ την ίδρυση και ουσιαστικά την απαραίτητη άμυνα του κράτους του Ισραήλ περίπου με τα σύνορα που είχε το 1948. Πρόκειται για έναν σχεδιασμό που στο παρελθόν δικαιώθηκε με το Ολοκαύτωμα και σήμερα δικαιώνεται με την ύπαρξη μιας ιουδαϊκής πατρίδας. Με τον όρο «νεοσιωνισμός» εννοώ την αφαίρεση από τους Παλαιστίνιους, το μοναδικό αυτόχθονα λαό της ιστορικής Παλαιστίνης, τουλάχιστον της αυτονομίας τους στο τελευταίο πέμπτο κομμάτι της πατρίδας τους.

Ένας αξιοπρεπής ανθρωπισμός, η Αρχή του Ανθρωπισμού, δικαιώνει το Σιωνισμό. Καταδικάζει το νεοσιωνισμό. Τον καταδικάζει κάθετα. Δεν υπάρχουν δύο όψεις στην ιστορία ενός βιασμού που έχει πράγματι λάβει χώρα.

Ακούμε από τη νεοσιωνιστική κυβέρνηση του Ισραήλ ότι με τις επιθέσεις που εξαπολύει κατά της δημοκρατίας στη Γάζα, δεν κάνει τίποτα περισσότερο από το να ασκεί αυτοάμυνα. Σώζει τις ζωές των πολιτών της από επιθέσεις πυραύλων. Δεν είναι, όμως, αυτός ο σκοπός της.

Εάν η αυτοάμυνα ήταν πράγματι ο σκοπός της, τότε θα τον επιτύγχανε άμεσα υιοθετώντας τη λύση που προτείνεται για το παλαιστινιακό ζήτημα, κάτι που κάθε άλλο παρά περίπλοκο είναι. Θα απαρνούνταν το νεοσιωνισμό. Θα αποσυρόταν άνευ όρων, χωρίς καμιά διαπραγμάτευση, από ό,τι έχει απομείνει από την πατρίδα ενός άλλου λαού.

Ο υπερισχύων σκοπός του νεοσιωνισμού στη Γάζα σήμερα είναι ο ίδιος ο νεοσιωνισμός. Είναι η φαύλη ιδιοτέλεια. Ο σημιτισμός αυτός που βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον αντισημιτισμό και σήμερα πια έχει αρχίσει να γίνεται εφάμιλλος με όσα διέπραξε ο αντισημιτισμός. Το κράτος του Ισραήλ δεν έχει κανένα απολύτως δικαίωμα, και κυρίως κανένα απολύτως ηθικό δικαίωμα, να συνεχίζει να επιδιώκει την επίτευξη του υπερισχύοντος σκοπού του στη Γάζα.

Και δεν είναι μόνο αυτό. Στο σχεδιασμό που καταστρώνει για το νεοσιωνισμό, το Ισραήλ δεν έχει κανένα απολύτως ηθικό δικαίωμα να υπερασπίζεται τον εαυτό του από τους πυραύλους που χρησιμοποιούνται εναντίον του. Όποια κι αν είναι τα ένστικτα της ανθρώπινης φύσης, το Ισραήλ δεν έχει περισσότερα δικαιώματα να υπερασπίζεται τον εαυτό του από αυτούς τους πυραύλους από ό,τι είχε η χιτλερική Γερμανία να υπερασπίζεται τον εαυτό της και τα στρατόπεδα θανάτου που διέθετε.

Αυτό στο οποίο έχει εμπλακεί το Ισραήλ φυσικά δεν είναι καν πόλεμος. Γιατί ένας πόλεμος, σύμφωνα με το συνειρμό στον οποίο παραπέμπει ο συγκεκριμένος όρος και είναι απαραίτητος, και μάλιστα είναι απαραίτητος για προπαγανδιστικούς λόγους, προϋποθέτει δύο πλευρές ανάλογης δύναμης. Αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Γάζα είναι κάτι διαφορετικό.

Οι Παλαιστίνιοι είναι αυτοί που πάντοτε είχαν κι έχουν ακόμα μέχρι σήμερα ηθικό δικαίωμα στην τρομοκρατία που ασκούν, στη δικαιολογημένη αυτοάμυνά τους κατά του νεοσιωνισμού σε ολόκληρη την περιοχή της ιστορικής Παλαιστίνης. Το επιχείρημα που στηρίζει την εν λόγω θέση, κι εν μέρει βασίζεται στην Αρχή του Ανθρωπισμού, καθίσταται πλέον απλούστερο.

Τεντ Χόντεριχ (Ted Honderich)
31/12/2008, Λονδίνο

Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2009

ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΕΥΧΗ ΓΙΑ ΤΟ 2009

Και το 2008, oι εξουσιαστικές θρησκείες, και τα σκοταδιστικά ιερατεία τους καταδυνάστεψαν την πνευματική μας ζωή και καταλήστεψαν, διαπλεκόμενοι με το μεγάλο κεφάλαιο, τις κυβερνήσεις του κεφαλαίου, τη δοτή Δικαιοσύνη, το αστικό-ταξικό κράτος και την τοπική αυτοδιοίκηση τη δημόσια περιουσία. Και το 2008,η κυβέρνηση του κεφαλαίου συνέχισε την κατεδάφιση του περιορισμένου κράτους δικαίου και κοινωνικής πρόνοιας, την απαξίωση της γνώσης και του συστήματος της δημόσιας παιδείας, την απαξίωση και την κατεδάφιση του συστήματος της δημόσιας υγείας, την απαξίωση των εργαζόμενων με την ανεργία, την ακρίβεια, την εργασιακή τρομοκρατία και την «ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας», την απαξίωση της Ελλάδας με τη δουλική υποταγή της στο ηγεμονικό Κεφάλαιο, την απαξίωση της Νεολαίας που ονειρεύεται, δικαιούται και διεκδικεί δυναμικά ένα καλύτερο μέλλον, γι' αυτήν και για την Ελλάδα. Και το 2008, Το Κεφάλαιο και η κυβέρνησή του απαντά με τη βία των δυνάμεων καταστολής και των μηχανισμών του Φόβου, της προπαγάντας της λαϊκής παραπλάνησης, δολοφονεί εν ψυχρώ και συκοφαντεί την εξέγερση των έφηβων την εξέγερση της ελπίδας της Ελλάδας και κρατάει το Λαό στα βολικά θεωρεία. Και το 2008,το «Κουκουβαγείο» και λοιπή «πνευματική ηγεσία» και ιντελιγκέντσια σιωπούν, οι συνδικαλιστικές «ηγεσίες» σφυρίζουν αδιάφορα προσκυνώντας την ολιγαρχία, τα κόμματα της αντιπολίτευσης διαλύουν το Λαϊκό Κίνημα αλληλοσπαρασσόμεναγια την αποκλειστικότητα της «Αριστεροσύνης» και άλλα υπόσχονται ένα είδος υπαρκτού σοσιαλισμού ενώ άλλα προτείνουν στην Ελλάδα «να καλέσει μόνη της το ΔιεθνέςΝομισματικό Ταμείο, να αναλάβει τον έλεγχο και τη διαχείριση της ελληνικής οικονομίας», ομολογώντας έτσι την αποτυχία και την ανικανότητά τους.
Και το 2008, Το καπιταλιστικό σύστημα και όσοι θεσμοί και πρόσωπα το υπηρετούν απόδειξαν ότι δεν μπορούν, δεν θέλουν και δεν ξέρουν να οδηγήσουν την Ελλάδα έξω από την κρίση και τον Ελληνικό Λαό στην ευημερία και στην πρόοδο, για όλους αυτούς τους λόγους ΕΥΧΟΜΑΙ ΤΟ 2009 Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΙ ΚΑΙ Ο ΛΑΟΣ ΝΑ ΒΑΛΕΙ ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ
Αθήνα 26.12.2008
Για την Πρωτοβουλία Διαλόγου για ένα Νέο Ουμανισμό
Κώστας Λάμπος

Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2008

για την κρατική εξουσία...

δέχθηκα το e-mail που βρίσκεται στην βάση αυτού του post και θα βάλω την απάντηση εδώ:

Δυστυχώς η κρατική εξουσία με την ανάλγητη συμπεριφορά της περιφρονεί την ανθρώπινη ζωή εκατέρωθεν.

Μοναδικό μέλημα της είναι να στηρίζονται τα συμφέροντα της και μόνον αυτά. Δεν ενδιαφέρετε ποτέ για τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν.

Δυστυχώς για όλους αυτούς είμαστε αναλώσιμοι (πολίτες και μπάτσοι)!!!!!!!!!!!!!

Ποιος θα μπορέσει να εναντιωθεί σε κοινωνικές ομάδες που έχουν την κάλυψη της κεντρικής εξουσίας και βρίσκουν διαχρονικό άσυλο?

Ποιος θα αντισταθεί και δεν θα πληρώσει φακελάκι στους γιατρούς, στην εφορία, στην πολεοδομία, στην εκκλησία, στα υπουργεία, στα δικαστήρια κλπ.

Ποιος γονέας θα αντέξει την κοινωνική πίεση και δεν θα γονατίσει στις απαιτήσεις της παραπαιδείας.

Ποιος αντιπρόσωπος του έθνους θα σταθεί αποτελεσματικά μπροστά στο μεγάλο πρόβλημα να μην πληρώνουν ούτε 1 ΕΥΡΩ φόρο 3.000.000 οικονομικά ενεργοί πολίτες της χώρας, ενώ από την άλλη πλευρά απομυζώνται σταθερά και μόνιμα τα υποζύγια που λέγονται μισθωτοί. ΄

Ποιος υπογράφει μεταπολεμικά τους ετήσιους προϋπολογισμούς του ελληνικού κράτους υποθηκεύοντας το μέλλον κάθε επόμενης γενιάς. Ποιος δανείζεται ασύστολα, χωρίς να κληθεί ούτε μια φορά να πληρώσει τον λογαριασμό.

Δυστυχώς καταντήσαμε η νέα γενιά να μην έχει να ελπίζει σε ένα καλλίτερο αύριο.

Δυστυχώς φθάσαμε να σκοτωνόμαστε μεταξύ μας γιατί εκλείπει η κοινωνική συνείδηση.

Δυστυχώς είμαστε όλοι νεροκουβαλητές ενός συστήματος που για να επιβιώσει χρησιμοποιεί όλα τα υπαρκτά μέσα, ακόμη και αυτό το e-mail!!!


--------------------------------------------------------------------------------

From: *****
Sent: Tuesday, December 16, 2008 11:10 AM
To: *****
Subject: FW: Έσβησε χθες -αθόρυβα


Έσβησε χθες -αθόρυβα- 24 αστυνομικός,θύμα κουκουλοφόρων του 2007. Χθες έσβησε ο αστυνομικός που είχε δεχθεί επίθεση από κουκουλοφόρους σε συναυλία στο Ελληνικό το καλοκαίρι του 2007. Όλο αυτό το διάστημα ήταν ουσιαστικά ζωντανός-νεκρός. Δεν ήταν αρκετά νέος,ήταν ήδη 24 ετών.

Δεν ανήκε στη γενιά των 700 ευρώ, γιατί έβγαζε 750. Δεν είχε όνειρα για τη ζωή του, είχε όπλο, κι ας μην το τράβηξε ποτέ για να σωθεί.

Δεν είχε μάνα να τον κλάψει,γιατί ήταν ένας μπάτσος, ένα γουρούνι, ένας δολοφόνος. Κάποιοι θάνατοι δεν πουλάνε το ίδιο, αλλά μαντέψτε,πονάνε το ίδιο.

Ποιος είναι ο αστυνομικός;Δυστυχώς θυμηθείτε το περιστατικό...."Από το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας ανακοινώνεται ότι την 23.10 ώρα της06/07/2007, δύο (2) αστυνομικοί οι οποίοι βρίσκονταν σε διατεταγμένη υπηρεσίαμέτρων ασφαλείας για αποτροπή κλοπών, επιθέσεων και φθορών ξένης περιουσίας,(σπάσιμο οχημάτων, καταστημάτων ή εγκαταστάσεων κ.α αδικημάτων) όπως έχεισυμβεί κατά το παρελθόν, κατά την διάρκεια συναυλίας συγκροτημάτων μουσικήςστις εγκαταστάσεις του γηπέδου Baseball στο Ελληνικό, δέχθηκαν απρόκληταδολοφονική επίθεση από πλήθος ατόμων του αντιεξουσιαστικού χώρου. Η αναίτια επίθεση έγινε από τριάντα τουλάχιστον άτομα, με ενωμένες δυνάμεις ταοποία διέπραξαν βιαιοπραγίες σε βάρος των δύο (2) αστυνομικών, με γρόνθους,λακτίσματα και υλικά αντικείμενα (σιδηρολοστούς, ρόπαλα, θλώντα όργανα),προκαλώντας σε αυτούς βαρείες σωματικές βλάβες. Ειδικότερα ο ένας αστυνομικός (γεν. 1983), φέρει βαριές κακώσεις κεφαλής,πολλαπλά τραύματα στο σώμα και νοσηλεύεται στη Μ.Ε.Θ. Νοσοκομείου, ευρισκόμενοςσε καταστολή.Η κατάσταση του εγκυμονεί κίνδυνο ζωής. Ο δεύτερος αστυνομικός (γεν. 1972), επίσης νοσηλευόμενος φέρει ρωγμώδες κατάγματα στο αριστερό χέρι και μώλωπες στα πλευρά. Η βάναυση επίθεση συνεχίζει μια σειρά προκλήσεων έναντι της έννομης τάξης και''καταδρομών'' που αποδέχονται με απάθεια το ενδεχόμενο αποτέλεσμα τηςσωματικής βλάβης και της ανθρωποκτονίας από ''άτομα'' που ασκούνται στη βία, μάλλον ως πρόταση και στάση ζωής και ως ''πολιτική παρέμβαση''. Η Ελληνική Αστυνομία κινείται για την ανακάλυψη των δραστών".

Γι' αυτό το γεγονός όμως, κανένας δημοσιογράφος δε θα φωνάξει, κανένα Ιντυμίντια δε θα γράψει αράδες, κανένας ψευτοδημοκράτης μπλογκερ δε θα αναρτήσει έστω και μία γραμμή.

Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2008

Στο φως η κρυμμένη καθημερινή αναρχία

Είναι η αναρχία οικονομικά αποτελεσματική;(1) Μη βιαστείτε να απαντήσετε «όχι». Ολα εξαρτώνται από το πόσο μας κοστίζει η κυβέρνηση και γενικότερα το κράτος. Εξαρτάται λοιπόν από το εάν το κράτος κάνει καλά τη δουλειά του, δηλαδή να οργανώνει αποτελεσματικά τις κάθε είδους σχέσεις των ανθρώπων, ιδίως φυσικά, τις οικονομικές σχέσεις-ανταλλαγές. Ετσι, οι πολίτες κερδίζουν από την οργάνωση των σχέσεων αυτών αφού μετακινούνται από μια κατάσταση ανεξέλεγκτων διαμαχών μεταξύ τους, σε μεγαλύτερη και πιο οργανωμένη οικονομική συνεργασία και ανταλλαγές με αμοιβαία οφέλη. Η θεωρία του κράτους-«κοινωνικού συμβολαίου» είναι ακριβώς αυτό.

Αντιθέτως, στη θεωρία του «ληστρικού-αρπακτικού κράτους» (predatory state), το κράτος «προκύπτει» από την εγωιστική συμπεριφορά ατόμων και κυρίως ομάδων, που το συγκροτούν ή απλώς χρησιμοποιούν τον μηχανισμό του, έχοντας ως συγκριτικό πλεονέκτημα την πολιτική ισχύ, για να επιβάλουν τα ατομικά τους συμφέροντα και να λεηλατήσουν τη δημόσια περιουσία (σας θυμίζει μήπως «Βατοπέδι» η περίπτωση αυτή;)

Εννοείται ότι καταστάσεις μη αποτελεσματικών μορφών οργάνωσης εμπίπτουν στη δεύτερη περίπτωση όπου το κράτος λειτουργεί κλεπτοκρατικά και αυταρχικά, ως αντιπρόσωπος των οικονομικών συμφερόντων των ομάδων με ισχύ. Δεν χρειάζεται πολύς κόπος για να εντάξει κανείς την Ελλάδα, ιδίως των τελευταίων ετών, στο χώρο των υποδειγμάτων της κλεπτοκρατίας, μιας και η αναποτελεσματικότητα και η αναρχία κυριαρχούν σε πολλές όψεις της πολιτικής ζωής αλλά και της καθημερινότητας.

Στη βιβλιογραφία, η ύπαρξη και κυρίως η επιμονή αδύναμων θεσμών (weak institutions), ερμηνεύεται συνήθως ως «τροχιά εξάρτησης» (path dependence). Πρόκειται για μια αυτοτροφοδοτούμενη διαδικασία που είναι σχεδόν αδύνατο να αλλάξει «από τα μέσα» και να εξελιχθεί, για παράδειγμα, σε ένα κράτος δικαίου, δικαιωμάτων και ελευθεριών, με παράλληλη λειτουργία εύρυθμων και διαφανών ανταγωνιστικών αγορών που δίνουν ευκαιρίες στους πολίτες για προσωπική και επαγγελματική ζωή.

Στην περίπτωση του κλεπτοκρατικού κράτους, το τελευταίο λειτουργεί ως επίσημο διόδιο των κλεπτοκρατικών ομάδων που έχουν καταλάβει ή «αντιπροσωπεύουν» τον μηχανισμό του. Η δε καταφυγή των πολιτών στην άναρχη οικονομική ζωή, βασικό βραχίονα της οποίας αποτελεί η παραοικονομία και η διαφθορά, αποτελεί ορθολογική επιλογή (!) και σχετικά αποτελεσματικό καθημερινό κανόνα.

Πολύ περισσότερο όταν συνήθως η κατάσταση αυτή συνοδεύεται από μια ήδη χαμηλή ανάπτυξη της αγοράς, δηλαδή των οικονομικών ανταλλαγών ανάμεσα σε ιδιώτες ή και από μια χαμηλή ανάπτυξη της αυτοοργάνωσης της ίδιας της κοινωνίας (θεσμοί διαιτησίας, αξίες, μηχανισμοί φήμης και επιβράβευσης, κ.λπ.).

Με άλλα λόγια, το θεσμικό περιβάλλον μπορεί να οδηγεί τους πολίτες σε μια ορθολογική συμπεριφορά αναρχίας και, σε κάθε περίπτωση, παράκαμψης του κράτους, επιλέγοντας έτσι την ανομία (lawlessness).

Πώς λοιπόν το υψηλό κόστος του κράτους μάς οδηγεί στην αναρχία; Γιατί ενδεχομένως η άναρχη δράση να είναι από κοινωνικής άποψης άριστη, όταν συγκρίνεται με την εναλλακτική επίσημη, «μέσω του κράτους» δράση; Διότι:

Α. Το οργανωτικό κόστος της συγκρότησης ενός σοβαρού κράτους δικαίου μπορεί να είναι ασύμφορο, δηλαδή αδύνατο, αφού μπορεί να αντιτίθεται στα βραχυχρόνια συμφέροντα ισχυρών (κλεπτοκρατικών) ομάδων και ατόμων.

Β. Το κόστος της συμφωνίας των επιμέρους αντίθετων ομάδων/ατόμων να είναι υψηλό και η βασική αιτία για αυτό είναι η ισχυρή ετερογένεια στις προτιμήσεις τους.

Γ. Το κόστος της παροχής των δημόσιων αγαθών μπορεί να είναι μεγάλο λόγω είτε του μεγάλου αριθμού των πολιτών είτε κυρίως λόγω των διαφορετικών πεποιθήσεών τους σχετικά με τα αγαθά αυτά, είτε γιατί προσκρούουν σε επιμέρους ισχυρά ιδιωτικά συμφέροντα (π.χ. δημόσια εναντίον ιδιωτικής υγείας).

Και στις τρεις ανωτέρω περιπτώσεις μπορεί να πει κανείς ότι εφαρμόζει η ελληνική περίπτωση. Το κόστος συγκρότησης σοβαρού κράτους δικαίου παρεμποδίζεται ιδίως από τις ισχυρές ομάδες (με διασυνδέσεις και διεμβολισμό τους στο κράτος, στα κόμματα, στα οικονομικά συμφέροντα κ.λπ.), που επί του παρόντος κάνουν πολύ ακριβή τη μετάβαση σε ένα «κράτος-συμβόλαιο» σχέσεων μεταξύ των πολιτών, και διατηρούν με αυτοτροφοδοτούμενη «τροχιά εξάρτησης» την άναρχη κλεπτοκρατική κατάσταση που όλοι βιώνουμε σήμερα.

Η ετερογένεια μεταξύ μας είναι μεγάλη. Οχι αυτή που έχει να κάνει με τη φυλή ή το χρώμα, όπως συμβαίνει σε άλλες κοινωνίες, αλλά αυτή που αφορά την έντονη ιδιώτευση και την παντελή απουσία συλλογικής ζωής πέρα από το κράτος και τα κόμματα, γεγονός που θα «ενοποιούσε» μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας. Πάρτε σαν παράδειγμα τους φοιτητές. Λείπουν εντελώς τα «societies» και η μόνη συλλογική ζωή που βιώνουν σήμερα είναι οι συνδικαλιστικές νεολαίες με τη γνωστή πια μαύρη αγορά συναλλαγής μεταξύ βαθμών-ψήφων στις γενικές συνελεύσεις.

Εν κατακλείδι, η τυφλή βία και αναρχία που έχει ξεσπάσει στη χώρα, με την κατάλυση του κράτους, αντικατοπτρίζει μεταξύ των άλλων, την καθημερινή βία και αναρχία της οικονομικής και κοινωνικής καθημερινότητας. Αντανακλά έντονες ανισότητες, την απουσία ευκαιριών για τους νέους, την αναξιοκρατία που κυριαρχεί παντού και τη διαφθορά στη μαύρη οικονομία.

Τη βδομάδα αυτή, η «κρυμμένη καθημερινή αναρχία» εκδηλώθηκε ανοικτά ως μια μορφή τυφλής διαμαρτυρίας όχλου απέναντι στη λεηλασία των οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων της νέας γενιάς, από μικρά και μεγάλα βολεμένα συμφέροντα που ληστεύουν και καταχρεώνουν το μέλλον των νέων γενεών. Είναι εναντίον της σάπιας και αναχρονιστικής πολιτικής τάξης που αυτιστικά εξυπηρετεί τον εαυτό της και κρατά προνόμια και κλειστές αγορές για τους κολλητούς πελάτες της με σκοπό την απλή επαγγελματική αναπαραγωγή της.

Είναι εναντίον όλων εκείνων που αυτή την εποχή κρύβονται και που είναι οι πραγματικοί υπεύθυνοι για τη σημερινή κατάσταση και που έχουν καταστήσει σήμερα την οικονομική και την κοινωνική αναρχία πιο... αποτελεσματική από την επιβολή και τήρηση των κανόνων ενός κράτους δικαίου, των δικαιωμάτων και των ελευθεριών, των ελεύθερων, δίκαιων, διαφανών και ανταγωνιστικών αγορών.

Ολα αυτά εάν υπήρχαν θα έδιναν ευκαιρίες στη νέα γενιά που σήμερα δεν έχει, καθώς βλέπει παντού διόδια και κλειστές πόρτες, επιμέρους συμφέροντα και βολεμένους κομματικούς συνδικαλιστές με παχυλούς μισθούς, αδυνατώντας να φανταστεί η ίδια το προσωπικό και επαγγελματικό της μέλλον.

(1) Βλ. Ρ. Lesson, «Efficient Anarchy», Public Choice, 2006 (130).




Πηγή : Aρθρο της Κ.Ε <ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - 14/12/2008> από τον ΘΟΔΩΡΗ ΠΕΛΑΓΙΔΗ, καθηγητή Οικονομικής Ανάλυσης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς.

Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2008

Ενα λουλούδι για σένα...



γιατί ο δραματικός σου θάνατος αποτελεί ηλεκτροσόκ στο κουρελιασμένο σώμα της κοινωνίας μας.

Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2008

'Eγκλημα? Μήπως ΟΧΙ?




Είναι κοινό μυστικό ότι για δύο και πλέον μήνες οι κυβερνώντες αναζητούν τον από μηχανής θεό, που θα τους έσωζε από το Βαλτο..πέδιο που τους καταπίνει.

Είχαν εμπεδώσει πλέον τον αυτό-διασυρμό τους και έκαναν πάσες ευθύνης ο ένας στον άλλο. ‘Έχοντας πλέον υποταχθεί στο οικονομικό συμφέρον, και έχοντας οδηγήσει στον απόλυτο ευτελισμό την πολιτική, τους περίμενε μόνον η έξοδος κινδύνου.

Έτσι όπως γίνετε πάντα λίγο πριν κατάρρευση τα ένστικτα της αυτοσυντήρησης δίνουν μια τελευταία ισχυρή μάχη και αυτή βιώνουμε από σήμερα.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο στον κόσμο που ζούμε !

Είναι σίγουρο ότι τον αστυνομικό που άνοιξε σήμερα την σκουριασμένη πόρτα κινδύνου στους κυβερνώντες, τον επιχαίρει ένα σημαντικό τμήμα της άρχουσας τάξης.

Το ερώτημα είναι αμείλικτο : Μήπως έχουμε ένα προμελετημένο έγκλημα που θα δώσει διέξοδο στους κυβερνώντες να επεκτείνουν τα όρια δράσης τους και να νομιμοποιήσουν τον εναγκαλισμό τους με την εξουσία ;


Τις επόμενες μέρες θα χρειαστούμε προστάτες...

Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2008

Καπιταλισμός και Ιερατείο - Διαπλοκή και 'Εγκλημα



Γράφει
ο Κώστας Λάμπος

Είναι ιστορικά βεβαιωμένο, πως οι θρησκείες, όλες ανεξαίρετα οι θρησκείες, ως εκκλησίες και ιερατεία, λειτούργησαν, άμεσα ή έμμεσα, ως εξουσιαστικοί μηχανισμοί, που καταδυνάστευσαν και κατακρεούργησαν την ανθρωπότητα, απαξίωσαν πνευματικά τον άνθρωπο και γέμισαν φόβο, μίσος, υποκρισία και πληγές τον ανθρώπινο πολιτισμό.
Απόδειξη γι’ αυτά είναι οι «θρησκευτικοί» πόλεμοι, οι σκοταδιστικές διδασκαλίες, η υποκριτική συμπεριφορά των ιερατείων, η συσσώρευση μυθικού πλούτου και η προκλητική χλιδή, το μίσος τους για τις επιστήμες, τα γράμματα και τις τέχνες, η με κάθε τρόπο ανάμειξή τους στην πολιτική και η διαπλοκή τους με όλες τις εξουσίες, την οικονομική, την νομοθετική, την εκτελεστική, τη δικαστική και φυσικά με την εξουσία της μαζικής «ενημέρωσης».
Δεν είναι του παρόντος σημειώματος η ιστορική αναδρομή στα εγκλήματα των εκκλησιών και των ιερατείων σε βάρος του πολιτισμού και της ανθρωπότητας. Κι’ ούτε συμψηφίζονται αυτά τα εγκλήματα με το υποκριτικό «φιλανθρωπικό» έργο των εκκλησιών και των ιερατείων, με «τη στάχτη στα μάτια των αφελών πιστών».
Θα σταθούμε μόνο στο «φαινόμενο Εφραίμ», στον καλόγερο που «χορεύει στο ταψί», τον πρωθυπουργό, την κυβέρνηση, το κοινοβούλιο, το πολιτικό σύστημα του πολιτικαντισμού, τη δικαιοσύνη, τη δημόσια Διοίκηση και τον «επιχειρηματικό» κόσμο της χώρας, χοροστατούντων δια της διακριτικής-ηχηρής σιωπής τους, του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως και των αντίστοιχων «ιερών» Συνόδων τους.
Ο Ελληνικός Λαός και μέρος του λαϊκού κλήρου δεν μπορούν να πιστέψουν στα μάτια τους και στα αυτιά τους με όσα καθημερινά ακούνε και βλέπουν και δεν μπορούν να πιστέψουν πως είναι δυνατόν ένας καλόγερος να έχει αποκτήσει τόση δύναμη που να παραλύουν όλες οι εξουσίες μπροστά του.
Αντιλαμβάνεται όμως, ο Ελληνικός Λαός, κάθε μέρα και περισσότερο, με όσα καινούργια στοιχεία έρχονται, με το σταγονόμετρο βέβαια, στο φως, πως προφανώς ο πλούτος, με τον οποίο το σκάνδαλο της εκποίησης της τεράστιας δημόσιας περιουσίας, (με την αποκλειστική ευθύνη του αποκλειστικά υπεύθυνου πρωθυπουργού, της κυβέρνησής του και των υπηρεσιών της) γέμισε στα ταμεία και στους τραπεζικούς λογαριασμούς του Εφραίμ και των offshore εταιριών του, τροφοδότησε κομματικά ταμεία, «ιερά» ταμεία και τα ταμεία όσων υποκριτικά «βαθύτατα θρησκευόμενων», οργάνωσαν, συντόνισαν και ολοκλήρωσαν αυτό το κακούργημα.
Διαφορετικά δεν εξηγείται η παντοδυναμία του Εφραίμ, η χρυσή σιωπή όλων των εμπλεκόμενων και η σπουδή της κυβέρνησης να εμποδίσει τη Βουλή να συγκροτήσει προανακριτική επιτροπή αναζήτησης των όποιων ποινικών ευθυνών των υπεύθυνων για το κακούργημα σε βάρος του Ελληνικού Λαού.
Η Πρωτοβουλία Διαλόγου ( www.infonewhumanism.blogspot.com) για ένα Νέο Ουμανισμό εκτιμάει πως η σιωπή, σ’ αυτές τις κρίσιμες για τον τόπο στιγμές και γι’ αυτό το κακούργημα σε βάρος του Ελληνικού Λαού, της χώρας και του Ελληνισμού, δεν είναι χρυσός αλλά συνενοχή. Γι’ αυτό καλούμε τον Ελληνικό Λαό:

Να πιέσει όλα τα κόμματα και όλους τους εκπροσώπους του στο Κοινοβούλιο να σεβαστούν τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και να ψηφίσουν την πρόταση για σύσταση προανακριτικής επιτροπής, για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης.

 Να ματαιώσει με κάθε τρόπο τα σχέδια της κυβέρνησης Καραμανλή να προσφύγει σε πρόωρες εκλογές, γιατί σ’ αυτή την περίπτωση θα παραγραφεί το σκάνδαλο.

 Να απαιτήσει τον άμεσο και πλήρη διαχωρισμό της εκκλησίας από το κράτος και να διεκδικήσει την ανεξαρτητοποίηση και το σεβασμό της προσωπικής πίστης από τους εμπόρους της πίστης δηλαδή από το ιερατείο και την επιχείρηση εκκλησία.

 Να αποστασιοποιηθεί από τις εκκλησίες και τα χρυσοφόρα «ιερά μυστήρια», να αποδυναμώσει το ιερατείο από κάθε εξουσία και να οδηγήσει όσους έντιμους λαϊκούς κληρικούς στην μαζική έξοδο διαμαρτυρίας από αυτό το σύστημα, το οποίο ως σύστημα υποκρισίας, φόβου, πνευματικής, κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής εκμετάλλευσης το καθιστά δυνάστη των φτωχών και των ανήμπορων συνανθρώπων μας και υπηρέτη κάθε καταπιεστικής και εκμεταλλευτικής εξουσίας.


 Να αποστασιοποιηθεί από κάθε θρησκευτικό-σκοταδιστικό μύθο και από κάθε εξουσία που δεν την ελέγχει άμεσα και να οργανώσει την επίθεσή του για την κατάκτηση της επιστημονικά έγκυρης και κοινωνικά χρήσιμης γνώσης και για την κατάληψη όλων των εργασιακών, αυτοδιοικητικών, οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών θεσμών και εξουσιών, με στρατηγικό στόχο να ξηλώσει το σάπιο, το καταστροφικό και το βάρβαρο καπιταλιστικό σύστημα και να μετασχηματίσει σταδιακά όλους τους δημιουργικούς και απελευθερωτικούς θεσμούς, με την άμεση, μαζική και ενεργητική συμμετοχή του σε θεσμούς ΑΜΕΣΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΥ.

 Να πάψουμε να είμαστε οπαδοί και καταναλωτές πνευματικών και υλικών σκουπιδιών και να αναλάβουμε τις ευθύνες μας και να αποδείξουμε ο καθένας μας, ως άτομο και όλοι μαζί ως Λαός, πως δεν είμαστε απλά η «πηγή της εξουσίας» που ξεδιψάει τους μικρούς και τους μεγάλους, τους ντόπιους και τους ξένους εκμεταλλευτές μας και μας καταδικάζει στη μιζέρια, ως άτομα, ως Λαό και ως χώρα, αλλά είμαστε η ίδια η εξουσία, η Λαϊκή, δηλαδή η Αμεσοδημοκρατική Εξουσία, η Εξουσία της Ανθρωπιάς, η Εξουσία της ισότητας, της ελευθερίας, της ευημερίας, της συνεργασίας, της προόδου, του σεβασμού της φύσης και της ζωής και της οικουμενικής ειρήνης.


Αυτή είναι η νέα πατρίδα, ο Νέος Πολιτισμός και η νέα εποχή που πρέπει να τη χτίσουμε εμείς οι ίδιοι, κι' όχι δι' αντιπροσώπων, για να είναι και δική μας και όχι των "αντιπροσώπων". Και πρέπει να αρχίσουμε να τη χτίζουμε απο Σήμερα και όχι Αύριο, γιατί το Αύριο, Μεθαύριο θα είναι Χτες, δηλαδή πολύ αργά.


Κώστας Λάμπος
E-mail: prodial21@gmail.com
GreekBloggers.com